Donanım

Optik ve koaksiyel dijital ses farkı: Hangi kablo gerekir?

Bir DVD oynatıcıyı, televizyonu veya oyun konsolunu eski bir AV alıcısına bağlarken iki farklı dijital ses bağlantısıyla karşılaşabilirsiniz. Optik bağlantı sesi ışıkla, dijital…

AV alıcısında turuncu dijital koaksiyel girişler ve kırmızı beyaz analog RCA bağlantıları

Bir DVD oynatıcıyı, televizyonu veya oyun konsolunu eski bir AV alıcısına bağlarken iki farklı dijital ses bağlantısıyla karşılaşabilirsiniz. Optik bağlantı sesi ışıkla, dijital koaksiyel bağlantı elektrik sinyaliyle taşır. İkisinde de ses kablodan dijital olarak geçer. Seçimi yaparken önce kaynak cihazın çıkışına, sonra alıcının girişine bakın. İki cihaz aynı bağlantıyı destekliyorsa doğrudan uygun kabloyu kullanabilirsiniz. Biri yalnızca optik, diğeri yalnızca koaksiyel destekliyorsa bir kablo ucu değiştirerek bu iki iletim biçimi arasında geçiş yapamazsınız.

Arka panelde doğru bağlantıyı bulun

Optik bağlantı genellikle Optical, Digital Audio Out (Optical) veya Optical In diye işaretlenir. Tam boy TOSLINK yuvası ve fişi köşeli bir biçime sahiptir. Dijital koaksiyel bağlantı ise çoğunlukla tek bir yuvarlak RCA yuvasıdır. Coaxial veya Digital Audio yazısını arayın. Bazı cihazlarda yuva turuncudur; renk, tek başına güvenilir bir tanımlama yöntemi değildir. Özellikle arka panelde onlarca yuva bulunan bir alıcıda etiketi ve ait olduğu bağlantı grubunu birlikte okuyun.

Kapak fotoğrafındaki Yamaha alıcısında turuncu yuvalar dijital koaksiyel giriş grubunda duruyor. Hemen yakınlarındaki kırmızı ve beyaz yuvalar analog ses bağlantılarına ait. Alt sıradaki sarı yuvalar ise görüntü için kullanılan kompozit bağlantılardır. Bunların benzer biçimde görünmesi birbirleriyle değiştirilebildikleri anlamına gelmez. Bir kabloyu henüz almadan önce telefonla arka panelin fotoğrafını çekip port adını büyütmek, sırf yuvarlak fiş uyuyor diye yanlış ürün almaktan daha iyi bir kontroldür.

Kare uçlu TOSLINK optik ses kablosu fişi
Tam boy TOSLINK fişinin köşeli ucu, yuvarlak RCA fişinden kolayca ayrılır.

Optik, dijital koaksiyel ve analog RCA arasındaki fark

Bağlantı Aranacak işaret Taşınan sinyal
Optik TOSLINK Optical IN / OUT Işıkla dijital ses
Dijital koaksiyel Digital Coaxial IN / OUT Elektrikle dijital ses
Analog stereo RCA Audio L / R Sol ve sağ analog ses

Bir çift kırmızı ve beyaz RCA girişinde sol ve sağ kanallar ayrı ayrı taşınır. Dijital koaksiyelde aynı biçimde bir fiş görünse de tek bağlantı kullanılır ve alıcı gelen dijital sinyali çözer. Bu nedenle bir oynatıcının koaksiyel çıkışını alıcının beyaz analog girişine bağlamak işe yarayan bir dönüştürme değildir. Aynı şey kompozit görüntü girişi için de geçerlidir. Fişin fiziksel olarak oturması, cihazın gelen sinyali okuyacağı anlamına gelmez.

Koaksiyel ses için dijital ses bağlantısına uygun, üreticinin kılavuzunda belirtilen türde bir kablo seçin. Çekmeceden çıkan kırmızı beyaz stereo kablonun bir ucunun yuvaya oturması satın alma ölçütü olmasın. Optik kabloda ise iki ucun da cihazlarınızdaki yuvaya uygun olduğunu doğrulayın. Özellikle bir cihazın yuvası küçük ve yuvarlak görünüyorsa, bunun optik giriş veya çıkış olup olmadığını kılavuzdan kontrol edin; yalnızca biçimine bakarak standart bir kulaklık girişiyle eşdeğer saymayın.

Hangi kabloyu seçmelisiniz?

Kaynakta optik çıkış, ses cihazında da optik giriş varsa doğrudan bir TOSLINK kablosu en az parçayla bağlantıyı kurar. Kaynakta ve alıcıda dijital koaksiyel varsa dijital koaksiyel kablo kullanın. İkisi de mümkünse alıcıdaki boş girişe, cihazları yerinden oynatmadan fişe ulaşabilmenize ve kabloyu sıkıştırmadan yönlendirebilmenize bakın. Örneğin alıcının tek optik girişi televizyona ayrılmışsa, her iki cihaz da desteklediği sürece DVD oynatıcıyı boş koaksiyel girişe almak gereksiz bir çoklayıcı ihtiyacını ortadan kaldırır.

Bağlantı kurmadan önce fişin takılacağı yönü kontrol edin. Bir ucunda OUT yazan kaynak, sesi gönderen cihazdır; diğer uç IN yazan alıcıya gider. Bazı AV alıcılarının arkasında hem optik giriş hem optik çıkış yer alır. İki cihazı birbirine bağladığınızda sırf aynı tip yuva gördünüz diye iki çıkışı eşleştirmeyin. Doğru portları bulduktan sonra ses cihazının kumandasından o fiziksel girişe karşılık gelen kaynak adını seçin. Bu ad cihaz ekranında doğrudan Optical veya Coaxial olarak görünmeyebilir.

Optik çıkış ile koaksiyel giriş arasında ne gerekir?

Televizyonunuzda yalnızca optik çıkış, eski alıcınızda yalnızca dijital koaksiyel giriş varsa optik girişi ve dijital koaksiyel çıkışı olan bir dönüştürücüye bakın. Satın almadan önce kutudaki okları ve IN/OUT yazılarını okuyun. Ters yön için üretilmiş bir kutu aynı yuvaları taşısa bile çalışmayabilir. Bazı ürünlerde dönüşüm yönü bir anahtarla seçilir; bazıları tek yönlüdür. Dönüştürücünün güç ihtiyacı varsa kullanılacağı yerde uygun bir güç bağlantısı da planlayın.

Alıcıda dijital koaksiyel de yoksa ve elinizde yalnızca kırmızı beyaz analog giriş bulunuyorsa aradığınız cihaz başka bir türdür: dijital sesi analog stereo çıkışa dönüştüren bir cihaz gerekir. Ürün açıklamasında yalnızca RCA yazması yeterli bilgi vermez. Tek yuvarlak RCA çıkışı dijital koaksiyel olabilir; ayrı L ve R işaretli iki RCA çıkışı analog stereo olabilir. Bir dönüştürücüyü değerlendirirken giriş ve çıkış türlerinin yanında, örneğin PCM desteğini ve varsa kabul ettiği diğer biçimleri okuyun.

PCM, Dolby Digital ve DTS seçimi neden önemli?

İki cihaz arasında bağlantı kurulduğu halde ses duyulmuyorsa, kaynak cihazın dijital çıkış ayarını ve alıcının desteklediği biçimleri kontrol edin. Tanı amacıyla iki kanallı PCM, cihazların belgeleri bunu destekliyorsa iyi bir başlangıçtır. Birçok cihazda seçenek doğrudan PCM veya Stereo olarak görünür. Alıcı belirli bir Dolby Digital veya DTS akışını çözebiliyorsa ve kaynak da o biçimi ilgili çıkıştan gönderebiliyorsa daha sonra buna geçebilirsiniz. Bu yetenekleri yalnızca optik veya koaksiyel yuva var diye varsaymayın.

Örneğin aynı oynatıcıdan bir konser kaydı duyuluyor ancak bir film sessiz kalıyorsa, kabloyu değiştirmeden önce iki içeriğin ses biçimini karşılaştırın. Filmde stereo bir parça varsa onu seçerek deneyin. Ses gelirse bağlantının en azından bir biçimde çalıştığını bilirsiniz; sonraki adım alıcının filmdeki diğer biçimi çözebildiğini kontrol etmektir. Bir dönüştürücü kullanıyorsanız onun biçim sınırı da zincire eklenir. Üç cihazdan biri ilgili biçimi kabul etmiyorsa kablonun ucunu değiştirmek sorunu çözmez.

Bağlantıyı kurduktan sonra nasıl denersiniz?

Önce basit bir düzen kurun: bir kaynak, bir kablo ve bir alıcı. Alıcının sesini düşük bir seviyeye getirin, doğru girişi seçin ve bildiğiniz kısa bir içeriği başlatın. Ses yoksa kaynağın kendi hoparlöründe veya daha önce çalışan başka bir bağlantıda içeriğin sesini doğrulayın. Ardından fişin oturduğuna ve dijital çıkış ayarının uygun olduğuna bakın. Her denemede tek bir değişkeni değiştirirseniz hangi ayarın fark yarattığını daha kolay bulursunuz.

Bazı AV alıcılarında fiziksel dijital giriş, menüden bir kaynak adına atanır. Oynatıcıyı Coaxial yazan yuvaya takıp kumandada DVD’ye basmanız, o yuvanın her modelde DVD’ye atanmış olduğu anlamına gelmez. Özellikle ikinci el bir alıcıda önceki sahibin giriş atamaları farklı olabilir. Alıcının ekranında seçilen kaynak adını kontrol edip kılavuzdaki giriş atama adımını uygulayın. Ses yalnızca başka bir kaynak adı seçildiğinde duyuluyorsa kablonun bozuk olduğu sonucuna varmadan önce bu eşleşmeyi düzeltin.

Ses kalitesine göre seçim yapmalı mısınız?

Aynı kaynak, aynı ses biçimi ve aynı alıcıyla çalışırken yalnızca optik veya koaksiyel kabloya geçtiğiniz için otomatik bir kalite artışı beklemeyin. Karşılaştırırken ses biçiminin ve alıcıdaki dinleme modunun aynı kaldığını doğrulayın. Örneğin bir giriş PCM stereo alırken diğeri farklı bir ses parçasını ve farklı bir çevresel ses modunu kullanıyorsa duyduğunuz farkı doğrudan kabloya bağlayamazsınız. Evde en pratik seçim, iki cihazın ortak desteklediği ve ayarlarını kolayca kontrol edebildiğiniz bağlantıdır.

Alışverişten önce iki örnek üzerinden kontrol edin

Eski bir DVD oynatıcı ve ev sineması alıcısı: Oynatıcının arkasında Coaxial Out, alıcıda Coaxial In yazıyorsa tek bir dijital koaksiyel kablo yeterlidir. Sarı görüntü yuvasını ve kırmızı beyaz ses çıkışlarını bu bağlantıya katmanız gerekmez. Oynatıcının görüntüsünü ayrı bir bağlantıyla televizyona gönderebilirsiniz. Alıcıya giden ses ile televizyona giden görüntünün hangi cihazdan çıktığını not edin; kumandada yanlış giriş seçildiğinde bu not, kablonun arızalı sanılmasını önler.

Televizyon ve eski stereo amplifikatör: Televizyonun Optical Out çıkışı var ama amplifikatörde yalnızca AUX L/R gibi analog girişler bulunuyorsa bir optik kabloyla doğrudan bağlantı kuramazsınız. Televizyonun sesini optik girişten alıp analog stereo olarak veren bir dönüştürücü gerekir. Dönüştürücü yalnızca stereo PCM kabul ediyorsa televizyonun çıkışını uygun biçime ayarlayın. Amplifikatörde PHONO yerine dönüştürücünün çıkışına uygun bir hat girişi kullanın; elinizdeki model için giriş adını kendi kılavuzundan doğrulayın.

Son bir kontrol için kaynak cihazın çıkış adını, alıcının giriş adını ve taşımak istediğiniz ses biçimini yan yana yazın. Üçü de eşleşiyorsa araya ek cihaz koymadan başlayın. Eşleşmeyen nokta yalnızca fiş gibi görünse bile, önce sinyalin optik, dijital koaksiyel veya analog olduğunu doğrulayın. Böylece bir kablo yerine dönüştürücü gerekip gerekmediğini kutuyu açmadan anlarsınız.

Kabloyu yerleştirirken ve ilk kullanımda nelere bakmalı?

Optik kablonun ucunda taşıma için takılmış bir koruyucu varsa fişi yuvaya sürmeden önce çıkarın. Ucun şekliyle yuvanın yönünü eşleştirin. Fiş oturmuyorsa daha sert bastırmak yerine kabloyu geri alıp yönünü yeniden kontrol edin. Televizyonu duvara yaklaştırırken kablonun fiş dibinden keskin bir açıyla dönmediğine de bakın. Örneğin duvar askısında kablo çıkışı yana bakıyorsa, bir miktar pay bırakarak kabloyu panel boyunca yönlendirmek fişin sürekli yana çekilmesini önler. Koaksiyel kabloda da fişi takıp çıkarırken kablonun kendisinden çekmek yerine gövdesinden tutun.

Ses birkaç saniyede bir kesiliyorsa önce aradaki dönüştürücüyü ve diğer ek parçaları hesaba katın. İki cihaz doğrudan aynı tür bağlantıyı destekliyorsa geçici olarak doğrudan kabloyla deneyin. Doğrudan bağlantı çalıştığında dönüştürücüyü yeniden takıp aynı içerikle, aynı ses biçiminde ve aynı girişte deneme yapabilirsiniz. Bir kaynakta kesinti yaşayıp diğerinde yaşamıyorsanız her iki kaynakta seçilen ses biçimini ayrıca kontrol edin. Bir değişiklikten sonra bağlantı çalışırsa hem eski hem yeni ayarı not edin; aynı cihazları başka bir odada yeniden kurduğunuzda işe yarar.

Son olarak, kabloyu yerleştirmeden önce kullanım şeklini düşünün. Alıcıya bağlı bir DVD oynatıcı sabit kalabilir ama televizyonun altındaki ses cihazını sık sık başka bir girişe alıyorsanız, kumandadaki giriş isimlerini belirginleştirmek daha yararlıdır. Örneğin alıcı giriş adını değiştirmenize izin veriyorsa fiziksel bağlantıyı hatırlatan bir ad seçin. Böylece bir gün ses kesildiğinde kabloları sökmeye başlamadan önce doğru kaynağın seçili olup olmadığını ekrandan görebilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

WhatsAppX