# 28 ışık yılı uzakta sürpriz keşif: Üçlü yıldız sisteminin gizli üyesi bulundu

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/welopoai-uclu-yildiz/
- Yayımlanma: 2026-11-21T23:01:04+03:00
- Yazar: admin

Gezegen arayışı, Dünya’ya yaklaşık 28 ışık yılı uzaklıkta beklenmedik bir yıldız
keşfine dönüştü. Astronomlar, **Welopō‘ai** adlı sistemdeki kırmızı cücenin yakınında
daha önce fark edilmeyen bir beyaz cüce belirledi. Uzaktaki bilinen beyaz cüceyle
birlikte sistemin üç yıldızdan oluştuğu ortaya çıktı.

Montréal Üniversitesi Trottier Ötegezegen Araştırmaları Enstitüsü’nden Étienne Artigau’nun
öncülük ettiği uluslararası ekibin çalışması, 19 Kasım’da _Astronomy & Astrophysics_
dergisinde yayımlandı. Welopō‘ai, birden fazla beyaz cüce içeren bilinen üçlü sistemler
arasında Dünya’ya en yakın örnek olarak öne çıkıyor.

## Gezegen sinyali beklerken yıldız buldular

İlk ipucu, Hawaii’deki Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobu’nun SPIRou aygıtından geldi.
Gezegenlerin yıldızlarında oluşturduğu küçük hareketleri arayan araştırmacılar, 
kırmızı cücenin hızında çok daha büyük değişimler gördü. Yaklaşık 4,8 yıla yayılan
ölçümlerde hız farkı saniyede 16 kilometreye ulaştı. Bu büyüklükteki hareketi bir
gezegenle açıklamak mümkün değildi.

Gemini North teleskobundaki ‘Alopeke ve GNIRS aygıtlarıyla yapılan takip gözlemleri,
sönük eşin varlığını doğruladı. Hesaplamalara göre yeni bulunan beyaz cüce, Güneş’in
yaklaşık yüzde 62’si kadar kütleye sahip. İçteki iki yıldız, yaklaşık 9,83 yıllık
bir yörünge dönemiyle birbirinin çevresinde dolanıyor.

![Welopō‘ai sisteminin bulunduğu alanın Pan-STARRS z bandındaki gerçek teleskop 
gözlemi](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/welopoai-pan-starrs-z-bandi.
jpg)

Welopō‘ai’nin bulunduğu alanın z bandı gözlemi. Yeni keşfedilen yakın eş bu arşiv
karesinde ayrı olarak seçilemiyor.

## Asıl soru: Kırmızı cüce nasıl hayatta kaldı?

Keşfi ilginç kılan yalnızca yıldız sayısı değil. Beyaz cüceler, Güneş benzeri yıldızların
yaşamlarının sonunda geriye kalan yoğun çekirdekler. Yeni bulunan eşin de geçmişte
dev bir yıldıza dönüştüğü düşünülüyor. O aşamada yakınındaki kırmızı cüceyle güçlü
biçimde etkileşmesi, onu içine alması ya da iki yıldızın yörüngesini ciddi ölçüde
daraltması beklenirdi.

Ancak kırmızı cüce hayatta kalmış ve çift, bugün şaşırtıcı derecede geniş bir yörüngede
bulunuyor. Araştırmacıların henüz açıklayamadığı nokta, sistemin bu dönüşümden bugünkü
düzeniyle nasıl çıktığı. Keşfin “var olmaması gereken sistem” diye anılmasının arkasında
da bu evrim bilmecesi yer alıyor.

Dıştaki beyaz cücenin iç çifte gökyüzündeki izdüşüm uzaklığı yaklaşık 124 astronomik
birim; yörünge döneminin ise bin yıldan uzun olduğu hesaplanıyor. Sonraki gözlemler,
üç yıldızın yörüngelerinin uzayda nasıl hizalandığını ve dıştaki eşin sistemin geçmişini
nasıl etkilemiş olabileceğini araştıracak.
