# Uzmanız

Teknoloji Rehberi

- Site: https://uzmaniz.net/

## Ekran Kartı PCIe x8 Çalışıyor: x16 Yerine x8 Görünmesi Normal mi?

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/pcie-x8-x16/
- Yayımlanma: 2026-11-10T12:06:54+03:00
- Yazar: admin

Ekran kartınız uzun bir PCIe yuvasına takılı olduğu hâlde izleme aracında x8 görünüyorsa
ilk iş kartın ve anakartın teknik özelliklerine bakmak. Bazı kartlar zaten sekiz
hatla çalışır. Bazı anakartlarda ise bir M.2 SSD veya ikinci genişleme kartı takıldığında
ana yuva x16’dan x8’e iner. Kartın beklenen çalışma biçimini öğrenmeden yalnızca
x8 sayısına bakarak arıza teşhisi koyamazsınız.

İlk karşılaştırmayı üç bilgiyle yapın. Ekran kartının desteklediği hat sayısını,
takılı olduğu yuvanın elektriksel bağlantısını ve yük altındaki güncel değeri not
edin. Örneğin x8 tasarımlı bir kart yükte x8 gösteriyorsa burada kayıp bir sekiz
hat aramanız gerekmez. x16 destekli kartın aynı yuvada daha önce x16 çalıştığını
biliyorsanız son donanım değişikliği daha anlamlı bir ipucu olabilir.

## PCIe nesli ve hat sayısı farklı bilgiler

PCIe 4.0 x8 ifadesindeki 4.0 bağlantının neslini, x8 ise kullanılan hat sayısını
anlatır. Bir araç boşta PCIe 1.1 gösteriyorsa değişen değer bağlantının nesli olabilir.
Aynı satırdaki x16 değeri duruyorsa kartın sekiz hatta düştüğü sonucuna varmayın.
İzleme araçları desteklenen azami bağlantıyla o anki bağlantıyı aynı satırda gösterebilir.
Hangi bölümün azami, hangisinin güncel değer olduğunu araçtaki açıklamadan doğrulayın.

Aynı nesilde x16 bağlantı, x8 bağlantının iki katı teorik bant genişliğine sahiptir.
Bu oranı doğrudan oyun performansına çevirmeyin. Oyunun GPU ile ana sistem arasında
ne kadar veri taşıdığı, hangi PCIe neslini kullandığınız ve kartın belleğini nasıl
kullandığı sonucu etkiler. Bir oyunda fark az olabilir, başka bir iş yükünde daha
belirgin olabilir. Karar vermek için kendi kullanımınızı aynı koşullarda karşılaştırın.

## Hızlı kontrol tablosu

| Gördüğünüz durum | İlk kontrol | 
| Kartın teknik sayfasında x8 yazıyor | Yük altında x8 görünmesi tasarımla uyumlu olabilir. | 
| Boşta düşük PCIe nesli görünüyor | Aynı alanı bir oyun veya grafik yükü çalışırken okuyun. | 
| M.2 SSD takıldıktan sonra x16, x8 oldu | Anakartın yuva ve hat paylaşımı tablosunu inceleyin. | 
| Alt uzun yuvada x4 görünüyor | Yuvanın fiziksel boyuyla elektriksel hat sayısını karşılaştırın. | 
| Yükseltici kablo takılınca değer değişiyor | Aynı kartı mümkünse doğrudan ana yuvada deneyin. |

## Kartın ve yuvanın desteklediği hattı bulun

Önce ekran kartının model kodunu üretici sayfasında arayın. Bir ürün adının sonunda
gelen farklı sürümler ya da kuşaklar, benzer isimlere rağmen farklı arayüz kullanabilir.
Teknik özelliklerde aradığınız bilgi yalnızca “PCIe 4.0” değil, mümkünse yanında
belirtilen x8 veya x16 değeri. Belge hat sayısını göstermiyorsa üreticinin model
destek sayfasından veya kartın teknik kılavuzundan doğrulayın.

Ardından anakartın tam modelini ve varsa revizyonunu bulun. Kılavuzda genişleme 
yuvaları bölümüne gidin. Uzun bir yuva fiziksel olarak x16 kartı kabul edebilir 
ama içindeki elektriksel bağlantı x8 veya x4 olabilir. Özellikle ikinci veya üçüncü
uzun yuvada bu ayrım önemlidir. Bazı yuvaların çalışma modu işlemciye veya takılı
diğer aygıtlara göre de değişebilir. Kılavuzdaki küçük notları tabloyla birlikte
okuyun.

![PCIe x8 görüldüğünde kart, yük, M.2 paylaşımı ve yuva hatlarının nasıl kontrol
edileceğini gösteren şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/pcie-hat-
kontrol.png)

PCIe hat genişliğinin beklenen değer olup olmadığını anlamak için önce kartı ve 
yuvayı, ardından yük altındaki bağlantıyı karşılaştırın.

## Değeri yük altında nasıl kontrol edersiniz?

Ekran kartı izleme aracında PCIe bağlantı bilgisi alanını bulun. Bir oyun veya normal
grafik iş yükü açmadan önce nesli ve hat sayısını kaydedin. Oyun çalışırken aynı
alanı tekrar okuyun. Güç tasarrufu nedeniyle düşük görünen nesil değeri yük altında
artabilir. Değişim yalnızca nesil alanındaysa hat sayısıyla ilgili bir arıza aramak
için bu ölçüm yeterli değildir.

Örneğin araç boşta x16 ile düşük nesil, yükte x16 ile beklenen nesli gösteriyorsa
fark nesildedir. Yükte de x8 görünüyorsa kartın ve yuvanın tanımlı hat sayısına 
geri dönün. Birden fazla ekran bağladıysanız ya da bilgisayarda dahili grafik de
varsa araçta doğru GPU’nun seçildiğini kontrol edin. Oyunun gerçekten bu kartta 
çalıştığını doğrulamak için GPU kullanımını izleyin. Menü ekranı, asıl oyun sahnesi
kadar yük oluşturmayabilir.

## M.2 SSD takınca ekran kartı neden x8 olabilir?

Bazı anakartlarda hızlı M.2 yuvalarından biri, ekran kartı yuvasıyla işlemciden 
gelen PCIe hatlarını paylaşır. Örneğin ROG Maximus Z790 Formula kılavuzunda M.2_1
doluyken ana Gen5 ekran kartı yuvasının x8’e ineceği ve ikinci Gen5 yuvasının devre
dışı kalacağı belirtilir. Bu belirli bir modelin bağlantı düzenidir. Aynı marka 
veya yonga setine sahip her anakartta aynı M.2 yuvasının aynı etkiyi yaratacağını
varsaymayın.

Yeni SSD’den sonra bağlantı değiştiyse kılavuzdaki paylaşım tablosunda SSD’nin takılı
olduğu yuvayı bulun. SSD’yi başka bir yuvaya taşımadan önce o yuvanın sürücünün 
biçimini ve neslini desteklediğini doğrulayın. Bazı yuvalarda başka bağlantılar 
devre dışı kalabilir veya SSD daha düşük nesilde çalışabilir. Sistem diskini taşıyacaksanız
önce yedeği doğrulayın ve açılış sırasını not edin. Ekran kartını x16 yapmak uğruna
kullandığınız depolama düzenini değiştirmeden önce iki taraftaki farkın günlük işinize
etkisini karşılaştırın.

## Riser kablo ve kart yerleşimini hangi sırayla kontrol etmeli?

Dikey ekran kartı montajında araya yükseltici PCIe kablo girebilir. Kart ve anakartın
uyumlu olması, kullanılan kablonun da aynı bağlantıyı kararlı biçimde taşıdığını
göstermez. Sorun kablo takıldıktan sonra başladıysa önce kablonun desteklediği nesli
ve montajını okuyun. Mümkünse kartı ana yuvaya doğrudan takıp aynı yük altında ölçün.
Doğrudan bağlantıda değer düzeliyorsa aradaki kablo veya montaj düzeni öncelikli
şüpheli olur.

Donanıma dokunmadan önce bilgisayarı kapatıp güç kablosunu çıkarın. Kart ağırsa 
çıkarırken destekleyin ve yuvanın mandalını kılavuzda tarif edildiği şekilde açın.
Kartı yerleştirdikten sonra kasa vidalarının kartı yukarı doğru çekmediğini ve konektörün
yuvaya düzgün oturduğunu kontrol edin. Anakartı, işlemciyi ve ekran kartını aynı
anda sökmek yerine en kolay geri alınan değişiklikten başlayın.

## Performansı kendi oyunlarınızla karşılaştırın

x8’in sizin için bir sorun olup olmadığını anlamak için aynı oyun, aynı sahne ve
aynı grafik ayarlarıyla iki düzeni karşılaştırın. Yalnızca ortalama FPS değil, sahnenin
akıcılığı ve tekrar eden takılmalar da önemli olabilir. İlk açılışta arka planda
derleme, güncelleme veya indirme varsa ölçümü tekrarlayın. Bir denemede hem PCIe
ayarını hem çözünürlüğü değiştirirseniz farkı tek nedene bağlayamazsınız.

Örneğin yeni SSD takılıyken x8, çıkarıldığında x16 görüyorsanız ve anakart kılavuzu
bu davranışı açıklıyorsa bağlantı beklenen şekilde çalışıyordur. Kullandığınız oyunlarda
tekrarlanabilir fark yoksa hızlı SSD yuvasını korumak size uygun olabilir. Buna 
karşılık kart doğrudan ana yuvada ve paylaşım yokken her açılışta beklenenden düşük
değer gösteriyorsa model, BIOS sürümü, kullanılan yuva ve yük ölçümünü not edip 
üretici desteğiyle paylaşın.

## Üç örnekle sonraki adımı seçin

### Yeni ekran kartı x8 gösteriyor ve başka belirti yok

Kartın resmi teknik bilgisinde bağlantı x8 olarak geçiyorsa uzun yuvanın daha fazla
hat sunması kartın x16 çalışmasını sağlamaz. Sistemin yük altında beklenen nesle
ulaştığını kontrol edin. Aynı oyun normal çalışıyor ve bağlantı değeri kararlı görünüyorsa
ayar değiştirmeden kullanmaya devam edebilirsiniz. Başka modelle kıyas yapacaksanız
nesli ve hat sayısını ayrı yazın, yalnızca x8 etiketini karşılaştırmayın.

### İkinci SSD takıldıktan sonra değer değişti

SSD takılmadan önce ve sonra aynı ekran kartı, yuva ve iş yükü kullanıldıysa değişimin
zamanlaması iyi bir ipucudur. Kılavuz hangi yuvanın paylaşım yaptığını söylüyorsa
önce bu açıklamayı doğrulayın. Boş ve uyumlu bir M.2 yuvası varsa hangi bağlantıları
etkilediğini okuyup öyle karar verin. Tüm M.2 yuvalarını sırayla denemek yerine 
tabloya göre tek bir karşılaştırma yapmak yeterli olabilir.

### Temizlikten sonra kart beklenenden düşük hatta çalışıyor

Önce temizleme sırasında kablo, yuva veya montaj yönünün değişip değişmediğine bakın.
Kart kasanın alt yuvasına taşındıysa uzun görünmesine rağmen elektriksel olarak 
x4 olabilir. Aynı yuvadaysa kablo uzatması ve kartın oturması kontrol edilmeli. 
Doğrudan bağlantıda yük testi yapıp önceki değeri yeniden görüyorsanız son fiziksel
değişiklik güçlü bir adaydır. Belirti sürüyorsa gözlemlerinizi kaydedin ve tek seferde
bir parçayı değiştirerek ilerleyin.

## BIOS ayarına dokunmadan önce karşılaştırma kaydı alın

BIOS ekranında PCIe bağlantı neslini seçebildiğiniz bir ayar görebilirsiniz. Bu 
ayar, kartın desteklemediği hatları eklemez ve elektriksel olarak dört hatla bağlı
bir yuvayı on altı hatta çıkarmaz. Bağlantı nesliyle hat paylaşımı aynı menüde görünse
bile işlevleri farklıdır. Mevcut ayarı, yuvanın adını ve yük altındaki bağlantıyı
kaydedin. Bir ayarı değiştirmek gerekiyorsa kartınızın kılavuzunda hangi yuvaya 
uygulandığını okuyun. Aynı anda nesil, yuva düzeni ve depolama seçeneklerini değiştirirseniz
açılış ve ölçüm sonuçlarını yorumlamak zorlaşır.

Örneğin bağlantı bir yeniden başlatmada x16, diğerinde x8 görünüyorsa test koşullarını
eşitleyin. Her seferinde aynı GPU’yu ve aynı uygulamayı seçin. Ekran kartı yerinden
oynamadan, aynı yuva ve aynı SSD düzeniyle ölçüm tekrarlanabiliyorsa güç durumunu
ve kablo düzenini de kayda ekleyin. Bir sistemde x8’in tasarımla uyumlu olduğunu
doğrulamakla tutarsız çalışan bir bağlantıyı araştırmak farklı işlerdir. İki durumda
da ilk adım, beklenen sonucu üretici kılavuzundan belirlemektir.

Son bir pratik kontrol, yeni parça takmadan önce ve sonra aynı alanların ekran görüntüsünü
almaktır. Tarihi, kullanılan oyun sahnesini ve PCIe nesliyle hat sayısını birlikte
kaydedin. Ekran kartı ve SSD aynı anda çalışırken sorun yaşanıyorsa ikisinin hangi
yuvalarda olduğunu da ekleyin. Bu bilgiler, sonradan yalnızca “kart x8 oldu” demekten
daha fazla şey anlatır. Uygun düzeni bulduğunuzda önceki ayarları saklayın, böylece
yeni bir SSD eklediğinizde karşılaştırmaya nereden başlayacağınızı bilirsiniz.

## Windows 11’de DNS Önbelleği Nasıl Temizlenir? Flushdns Rehberi

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/windows-dns-onbellek/
- Yayımlanma: 2026-11-10T11:11:08+03:00
- Yazar: admin

Windows 11’de DNS önbelleğini temizlemek için Komut İstemi’nde `ipconfig /flushdns`
komutunu çalıştırın. Bu işlem, bilgisayarın daha önce öğrendiği alan adı yanıtlarını
temizler. Özellikle bir site kısa süre önce sunucu değiştirdiyse veya Windows geçici
bir “alan adı bulunamadı” yanıtını sakladıysa işe yarayabilir. Bütün siteler açılmıyorsa
ya da aynı sorun evdeki her cihazda görülüyorsa önce sorunun kapsamını belirleyin.

Örneğin telefonunuz aynı Wi-Fi ağında siteyi açıyor, bilgisayarınız iki farklı tarayıcıda
da açamıyor. Bu durumda Windows önbelleğini temizlemek makul bir ilk deneme. Bilgisayar
ve telefon birlikte etkileniyorsa aynı komutu tekrar tekrar çalıştırmak yerine telefonu
mobil veriyle karşılaştırmak daha fazla bilgi verir. Tek cihazdaki sorunla bütün
ağın sorunu için aynı çözümü kullanmanız gerekmez.

## DNS önbelleği neyi saklar?

Tarayıcıya bir alan adı yazdığınızda bilgisayarın bağlantı kuracağı adresi öğrenmesi
gerekir. DNS bu eşleşmeyi sağlar. Windows, her açılışta aynı sorguyu yeniden yapmak
yerine aldığı yanıtların bir bölümünü geçici olarak saklar. Siteye ait bir adresi
saklayabildiği gibi alan adının bulunamadığını söyleyen bir yanıtı da bir süre tutabilir.
Bu saklama süresi kayıt ve çözümleyici davranışına göre değişebilir.

Eski yanıt silindiğinde Windows sonraki istekte yeniden sorgu yapabilir. Ancak bilgisayarın
kullandığı DNS sunucusu da eski yanıtı saklıyorsa aynı adres tekrar gelebilir. Bu
yüzden komutun başarılı olması ile sitenin düzelmesi farklı sonuçlardır. İlki yerel
temizliğin gerçekleştiğini, ikincisi ise asıl belirtinin ortadan kalktığını gösterir.

## Windows 11’de flushdns adımları

 1. Başlat menüsünde **Komut İstemi** arayın ve gerekirse yönetici olarak açın.
 2. `ipconfig /flushdns` yazın ve Enter’a basın. Komutta `ipconfig` ile eğik çizgi 
    arasında boşluk bulunur.
 3. DNS çözümleyici önbelleğinin temizlendiğini bildiren başarı mesajını kontrol edin.
    Yetki uyarısı görürseniz kendi bilgisayarınızda yönetici yetkisiyle yeniden deneyin.
 4. Sorunlu alan adını tekrar açın. Aynı belirti devam ediyorsa ikinci bir tarayıcı
    veya aynı ağdaki başka bir cihazla karşılaştırın.

![Temsili Windows 11 Komut İstemi penceresinde ipconfig /flushdns ve başarı sonucu](
https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/win11-dns-komut.png)

Komut ve beklenen sonuç, temsili Windows 11 Komut İstemi penceresinde gösteriliyor.

Komut, ağ kartına verilen IP adresini yenilemez ve kullandığınız DNS sunucusunu 
değiştirmez. Tarayıcının çerezleri, geçmişi ve kayıtlı parolaları da bu işlemle 
silinmez. İşlemin amacı yalnızca Windows’un yerel DNS yanıtlarını temizlemektir.
Ağ ayarlarını bütünüyle sıfırlamadan önce denenebilmesinin nedeni de kapsamının 
dar olmasıdır.

## Hızlı kontrol tablosu

| Belirti | İlk kontrol | 
| Sorun tek tarayıcıda görülüyor | Aynı alan adını başka bir tarayıcıda açın. | 
| Sorun yalnızca bir Windows cihazında var | Yerel DNS önbelleğini temizleyip tekrar deneyin. | 
| Evdeki bütün cihazlar aynı siteyi açamıyor | Aynı siteyi telefonun mobil verisiyle karşılaştırın. | 
| Şirket içi adres yalnızca VPN dışında açılmıyor | Kurum ağı ve VPN bağlantısını doğrulayın. | 
| Site bulunuyor fakat erişim ya da sertifika hatası var | Tam hata mesajına göre siteyi ve bağlantıyı inceleyin. |

## Önbellekteki kayıt ve DNS sunucusunun yanıtı nasıl karşılaştırılır?

`ipconfig /displaydns` Windows’un DNS istemci önbelleğindeki kayıtları gösterir.
Listede yerel Hosts dosyasından yüklenen bilgiler de bulunabilir. Liste uzun görünüyorsa
yalnızca sorun yaşadığınız alan adına odaklanın. Önbellekte bir kayıt görmek onun
yanlış olduğunu kanıtlamaz. Öte yandan alan adının bulunmadığına ilişkin eski bir
yanıt varsa temizlikten sonra aynı adı tekrar denemek faydalı olabilir.

`nslookup example.com` komutu, Windows istemci önbelleğini kullanmadan yapılandırılmış
DNS sunucusuna sorgu gönderir. `example.com` yerine sorunlu alan adını yazın. Başına`
https://` eklemeyin ve sayfanın yolunu yazmayın. Örneğin bir sitenin yalnızca hesap
sayfası açılmıyorsa DNS testi alan adı için yapılır. Komutun yanıt vermesi, sitedeki
hesabın veya o sayfanın düzgün çalıştığını göstermez.

Çıktının ilk bölümünde sorguyu yanıtlayan sunucu, sonraki bölümünde alan adı için
dönen bilgiler bulunur. İlk IP adresini doğrudan sitenin adresi sanmayın. **Non-
authoritative answer** ifadesi tek başına hata değildir. Özyinelemeli bir çözümleyiciden
gelen geçerli bir yanıt da bu şekilde etiketlenebilir. Testi yaparken komutun zaman
aşımına mı uğradığını, alan adının bulunamadığını mı söylediğini, yoksa bir adres
mi döndürdüğünü ayrı kaydedin.

## Komut başarılı ama site hâlâ açılmıyorsa

Önce tarayıcının tam hata metnini okuyun. “Alan adı çözümlenemedi” ile “bağlantı
zaman aşımına uğradı” aynı aşamada oluşmaz. Sertifika uyarısı görüyorsanız Windows
önbelleğini temizlemek sertifikayı düzeltmez. Tarayıcının güvenlik uyarısını geçmeden
doğru adresi yazdığınızı kontrol edin. Bir hizmet bakımda veya erişimi kısıtlıysa
DNS sonucu normal olsa da sayfa açılmayabilir.

İkinci tarayıcı siteyi açıyorsa tarayıcıya özgü ayarları araştırın. Tarayıcı kendi
Güvenli DNS ayarını kullanıyor olabilir. Aynı anda bir tarayıcının bütün verilerini
silmek, DNS sunucusunu değiştirmek ve ağı sıfırlamak hangi adımın etkili olduğunu
belirsiz bırakır. Önce farkı doğrulayın. Gerekirse tarayıcıyı kapatıp yeniden açın
ve aynı siteyi yeni bir pencerede deneyin. Kurum tarafından yönetilen ayarları değiştirmek
yerine bulguyu destek ekibine iletin.

Birden fazla tarayıcıda sorun varsa başka bir cihazı aynı Wi-Fi ağına bağlayın. 
Bu sırada telefonun mobil veriye otomatik geçip geçmediğine dikkat edin. Telefon
aynı ağda açamıyor fakat mobil veriyle açıyorsa sitenin her yerde kapalı olduğunu
söylemek için erken olur. Ev ağının DNS çözümleyicisi, ağ filtresi veya farklı bağlantı
koşulları incelenebilir. Başka ağda da aynı hata varsa site tarafındaki bir durum
daha olasıdır.

## Site sunucu değiştirdiyse eski adres neden döner?

Bir site taşınırken DNS kayıtları güncellenebilir. Bilgisayarınızın önbelleği temizlendiğinde
bile kullandığınız DNS sunucusu eski yanıtı tutuyor olabilir. Bu durumda aynı komutu
peş peşe çalıştırmak sunucunun saklama süresini kısaltmaz. Farklı bir ağdan gelen
yanıtı karşılaştırın ve sonucu not edin. Site size ait değilse bütün ağ ayarlarını
değiştirmeden önce sorunun başka kullanıcılarda da görülüp görülmediğini öğrenin.

Site size aitse DNS panelinde doğru alan adını kontrol edin. Ana alan adı, `www`
ile başlayan ad ve bir alt alan adı farklı kayıtlara sahip olabilir. Birinin güncellenmiş
olması diğerinin de aynı adresi döndürdüğünü göstermez. Ayrıca bir alan adı birden
fazla adres döndürebilir. Farklı yanıtların varlığını tek başına hata kabul etmeyin.
Taşımanın doğru çalıştığını anlamak için beklediğiniz adresi, kullandığınız çözümleyiciyi
ve test saatini kaydedin.

## VPN ve iş bilgisayarlarında neye dikkat edilmeli?

Bazı şirket içi adlar yalnızca kurum ağı veya VPN üzerindeyken çözümlenir. Ev bağlantısında
bir genel siteyi açabilmek şirket içi adın da bulunacağı anlamına gelmez. İş bilgisayarında
yalnızca kurum portalı açılmıyorsa önce VPN oturumunu ve doğru ağda olduğunuzu kontrol
edin. Sorun yalnızca VPN açıkken genel sitelerde görülüyorsa testin bu koşulda yapıldığını
not edin. Kurumun verdiği DNS ayarını rastgele bir genel DNS adresiyle değiştirmek
iç adlara erişimi etkileyebilir.

Destek ekibine başvururken tarih, ağ türü, VPN durumu ve hata metni genellikle yeterli
başlangıç bilgisidir. Komut çıktısını herkese açık bir yerde paylaşmanız gerekmez.
Özellikle iş ağına ait iç adresleri ve bilgisayar bilgilerini paylaşmadan önce destek
kanalının doğru olduğunu kontrol edin.

## Üç örnekte sonraki adımı seçme

### Bir tarayıcı açıyor, diğeri açmıyor

Aynı alan adını ve aynı sayfa yolunu iki tarayıcıda yazın. Birinde hata sürüyorsa
Güvenli DNS, uzantılar veya tarayıcıya özgü bağlantı ayarlarını sırayla kontrol 
edin. Gizli pencereyle yapılan deneme bazı tarayıcı farklarını ayırabilir, ancak
bütün ağ ayarlarını aynı hâle getirmez. Sonucu “Windows DNS kesin bozuk” diye yorumlamak
yerine sorunun tek tarayıcıda tekrarlandığını kaydedin.

### Bilgisayar açmıyor, aynı Wi-Fi’daki telefon açıyor

Telefonda mobil veriyi kapatıp Wi-Fi üzerinden aynı adresi yeniden açın. Telefon
hâlâ çalışıyorsa bilgisayarda `ipconfig /flushdns` çalıştırın ve iki tarayıcıda 
tekrar deneyin. Düzelmezse `nslookup` çıktısına bakın. Sunucu adres döndürüyor fakat
tarayıcı hata veriyorsa asıl hata metni daha belirleyici olabilir. Sonraki adımı
bunun üzerinden seçin.

### Aynı site bütün cihazlarda açılmıyor

Önce başka bir sitenin çalıştığını doğrulayın. Ardından telefonu ev ağından çıkarıp
mobil veriyle aynı alan adını açın. Bir ağda açılıp diğerinde açılmıyorsa iki testin
saatini ve hata türünü not edin. Her iki ağda da açılmıyorsa hizmetin kendi durumunu
kontrol edin. Evdeki tüm cihazların DNS önbelleğini ayrı ayrı silmek yerine ortak
koşulu bulmak, bu senaryoda daha iyi bir başlangıçtır.

## Sonucu doğru kaydetmek için iki kısa test

Komutu çalıştırmadan önce sorunlu adresi ve gördüğünüz hata mesajını yazın. Ardından
aynı adresi komut sonrasında tekrar açın. Örneğin önce ana sayfayı açmayı denediyseniz
ikinci testte de ana sayfayı açın. Bir testte başka bir alt alan adına geçtiğinizde
DNS sonucu değişebilir. Sonuç düzelmişse birkaç dakika sonra aynı sayfayı yeniden
açın. Hata geri gelirse bu ayrıntı, yerel önbelleği bir kez temizlemenin yeterli
olup olmadığını anlamaya yardım eder.

Birden fazla cihazla denediğinizde bağlantı yolunu da yazın. “Telefon çalışıyor”
yerine “telefon aynı Wi-Fi ağında, mobil veri kapalıyken çalışıyor” demek daha kesin
bir karşılaştırmadır. Bilgisayar Ethernet’e bağlıysa telefonu aynı ev ağına alın
ve farklı bir misafir ağı kullanmadığınızdan emin olun. Sonucu etkileyebilecek VPN,
proxy veya ağ filtresi varsa not edin. Küçük bir kayıt tutmak, daha sonra bütün 
ağ ayarlarını değiştirmeden sorunun sınırını tekrar görmenizi sağlar.

## DNS temizleme ile ağ sıfırlama arasındaki fark

Windows’un ağ sıfırlama seçeneği daha geniş bir işlemdir. DNS önbelleğini temizlemek
için bu seçeneğe geçmeniz gerekmez. Örneğin yeni taşınmış tek bir siteyi açamıyorsanız
önce yerel kaydı ve DNS sorgusunu kontrol etmek daha kısa bir yol. Bilgisayar hiçbir
ağa bağlanamıyorsa da önbelleği temizlemenin sonucu sınırlı olur. Önce cihazın ağ
bağlantısı kurabildiğini doğrulayın. Bir işlemin kapsamını bilmek, çalışan bağlantıları
gereksiz yere yeniden kurmanızı önler.

Komut yazımında hata aldıysanız önce doğru komutun `ipconfig /flushdns` olduğunu
kontrol edin. Başarı mesajını gördüğünüz hâlde sorun devam ediyorsa aynı komutu 
tekrarlamak yerine tarayıcı, cihaz ve ağ denemelerinden hangisinin farklı sonuç 
verdiğine bakın. Bu karşılaştırma, DNS önbelleğinin etkisini diğer bağlantı sorunlarından
ayırmak için kullanabileceğiniz en pratik ölçüttür.

## 77 İnç LG OLED evo C5 İncelemesi: Film ve Oyun İçin Kimlere Uygun?

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/lg-c5-77-inceleme/
- Yayımlanma: 2026-11-10T11:07:45+03:00
- Yazar: admin

**77 inç LG OLED evo C5**, akşamları film izleyen ve aynı ekrana birden fazla konsol
bağlamak isteyenler için güçlü bir seçenek. OLED panelin piksel düzeyinde karartması
karanlık sahneler için, dört HDMI girişinin 4K 120 Hz desteği ise birden fazla oyun
cihazı için önemli. Kararı değiştirebilecek iki konu var: Salonunuzun gündüz ne 
kadar ışık aldığı ve 171,1 cm genişliğindeki ekranın oturma düzeninize uyup uymadığı.

Bu ön inceleme Türkiye’de listelenen OLED77C54LA modelinin teknik özelliklerine 
ve kullanım senaryolarına dayanıyor. Televizyonu fiziksel olarak test etmediğimiz
için parlaklık, giriş gecikmesi ve yansıma konusunda ölçüm sonucu vermiyoruz. 77
inç sürümü değerlendiriyoruz. Aynı C5 adıyla satılan diğer boyutların ölçülerini
ve teknik özelliklerini ayrı kontrol etmek gerekiyor.

Kapak görseli LG Electronics Nordic tarafından sağlandı.

## LG OLED77C54LA teknik özellikleri

| Özellik | 77 inç C5 | 
| Panel ve çözünürlük | 77 inç OLED, 3840 × 2160 | 
| Yenileme hızı | 120 Hz doğal, uyumlu kaynakla 144 Hz’e kadar VRR | 
| HDR biçimleri | Dolby Vision, HDR10 ve HLG | 
| Oyun bağlantıları | Dört HDMI girişinde 4K 120 Hz, VRR ve ALLM | 
| Ses | 40 W, 2.2 kanal, Dolby Atmos desteği | 
| Ses dönüş kanalı | HDMI 2 üzerinden eARC | 
| Yazılım | webOS 25 | 
| Ayaklı boyutlar | 171,1 × 103,5 × 26,7 cm | 
| Duvar montajı | VESA 300 × 200 mm, ayaksız 23,5 kg |

## OLED görüntü film izlerken ne kazandırır?

OLED panelde her piksel kendi ışığını üretebildiği için karanlık bölgeler ayrı ayrı
kapatılabilir. Bunun en kolay fark edileceği yer, ekranın büyük bölümünün karanlık
olduğu ama küçük parlak ayrıntıların bulunduğu sahnelerdir. Örneğin gece çekilmiş
bir sokakta lambanın çevresi aydınlık kalırken yanındaki karanlık alanı aydınlatmak
için geniş bir arka ışık bölgesini açmak gerekmez. Siyah sinema şeritleri ve karanlık
sahnedeki beyaz altyazılar da bu yapının fark edilebileceği örneklerdir.

C5’in Dolby Vision, HDR10 ve HLG desteği var. HDR10+ bu modelin desteklenen biçimleri
arasında listelenmiyor. Kullandığınız yayın hizmeti, içerik ve harici oynatıcı hangi
biçimi birlikte destekliyorsa televizyon onu kullanır. Aynı dizinin her abonelik
planında veya her cihazda aynı biçimde oynatılacağını varsaymayın. Evde bir medya
oynatıcınız varsa satın alma kararını yalnızca televizyonun teknik tablosuna değil,
kullandığınız kaynak zincirine göre verin.

Film izlerken başlangıç için Filmmaker Mode denenebilir. Spor yayınında tercih ettiğiniz
hareket ayarını aynı şekilde filme uygulamak gerekmeyebilir. Kamera yavaşça yatay
kaydığında hareketi daha akıcı göstermek için yapılan işlemler bazı izleyicilere
doğal gelmez. Bir sahnenin ilk ve son birkaç saniyesini aynı girişte izleyerek ayarı
karşılaştırın. Mağazada parlak tanıtım döngüsünü beğenmek, evde akşam izleyeceğiniz
bir filmde aynı ayarı isteyeceğiniz anlamına gelmez.

## Gündüz aydınlık salonda nasıl değerlendirmeli?

Odanın aydınlık olması ile pencerenin ekrana doğrudan yansıması farklı durumlar.
TV’nin karşısında büyük bir pencere varsa siyah sahnelerde önce yansımanın nerede
oluşacağını düşünün. Duvarı değiştirmek veya perdeleri kapatmak mümkünse OLED’in
karanlık sahne avantajından daha rahat yararlanabilirsiniz. Günün büyük bölümünde
doğrudan ışık alan, perde kullanılmayan bir salonda yüksek parlaklık sunan bir Mini
LED modeli de aynı koşullarda karşılaştırmaya değer.

Karşılaştırırken mağazadaki iki televizyonda aynı videoyu mümkün olduğunca benzer
modlarda izleyin. Özellikle gündüz izlediğiniz maç, haber veya yayınlardan birini
düşünün. Uzaktan çekilmiş bir futbol sahasında önemli olan çizgilerin ve topun seçilebilmesi.
Gece filminde ise gölgelerdeki detaylar ve altyazı çevresi daha belirleyici olabilir.
Bu iki örnek farklı özellikleri ortaya çıkarır. Bütün kararı rengârenk tek bir tanıtım
sahnesine bağlamayın.

## PS5, Xbox ve PC için 120 Hz ile 144 Hz farkı

C5’in doğal yenileme hızı 120 Hz. Uyumlu bir kaynakla değişken yenileme hızı 144
Hz’e kadar çıkabiliyor. PS5 veya Xbox Series X kullanıyorsanız temel kazanım, destekleyen
oyunlarda 4K 120 Hz sinyal alabilmek. Oyunun gerçek kare hızı ve görüntü kalitesi
seçtiğiniz performans moduna bağlı. Televizyon 120 Hz sinyal alıyor diye her oyunun
120 kare ürettiği sonucuna varmayın.

PC bağlayacaksanız 144 Hz seçeneği ekran kartına, çıkışa, kabloya ve seçilen görüntü
moduna bağlı. Önce TV’yi doğrudan bağlayıp işletim sisteminde aktif çözünürlük ve
yenileme hızını doğrulayın. Ardından VRR ve HDR’yi ayrı ayrı deneyin. Masaüstü HDR
açılınca soluklaşıyor ama oyun normal görünüyorsa önce Windows’un [SDR içerik parlaklığı ayarını](https://uzmaniz.net/hdr-renkler-soluk/)
kontrol edin. Televizyonun bütün görüntü profillerini sıfırlamadan önce sorunun 
hangi içerikte başladığını görmek daha kolay.

Oyun konsolu, PC ve ses sistemi aynı anda kullanılacaksa dört HDMI girişi avantaj
sağlar. Örnek bir düzende soundbar HDMI 2’ye, konsollar diğer iki girişe, PC ise
son girişe takılabilir. Araya görüntü geçiren bir ses cihazı koyarsanız onun da 
hedeflediğiniz çözünürlük, yenileme ve HDR biçimlerini desteklediğini kontrol edin.
İlk kurulumda konsolu doğrudan televizyona bağlamak, araya eklenen cihazların etkisini
sonradan ayırmayı kolaylaştırır.

## 77 inç ekran salona sığar mı?

77 inç ekranın çapraz ölçüsü yaklaşık 196 cm. Yerleşim için daha işe yarar sayı 
gövdenin **171,1 cm genişliği**. Önce televizyonun kaplayacağı alanı duvarda kâğıt
bantla işaretleyin. Oturduğunuz yerden yalnızca ekranın merkezine bakmayın. Altyazı
bölgesini, iki köşeyi ve konsol menülerindeki küçük yazıları düşünün. Evinizde en
çok kullandığınız koltukla ikinci oturma noktasında ekranın ne kadar alan kapladığına
ayrı bakın.

![LG OLED C5 77 inç kurulumunda ekran genişliği, stand, duvar askısı ve eARC bağlantısı](
https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/lg-c5-77-kurulum.png)

77 inç C5 için ölçü ve bağlantı kontrol şeması.

Ayak tabanı 52 cm genişliğinde ve 26,7 cm derinliğinde. Bu ölçüler ünitenin üstüne
yerleşimi hesaplamaya yardım eder ama mobilyanın taşıma kapasitesini göstermez. 
TV ayaklı olarak 27,1 kg. Yanında konsol veya önünde soundbar olacaksa bunların 
ayakla çakışıp çakışmadığını ölçün. Duvara kuracaksanız VESA ölçüsü kadar askının
taşıma sınırı ve duvarın yapısı da belirleyici. Kurulum konumunda elektrik ve HDMI
kablolarına erişimi önceden planlayın.

Kutu yaklaşık 187,9 × 113 × 22,8 cm ve kutulu ağırlık 38,5 kg. Dar asansör veya 
dönüşlü merdiven varsa siparişten önce teslimat yolunu ölçün. Ünitenin sığması, 
kutunun eve rahat gireceğini garanti etmez. 65 inç ile 77 inç arasında kalırsanız
iki boyutu duvarda ayrı ayrı işaretleyin. Daha büyük ekran film ve oyun için etkileyici
olabilir, ancak aynı koltuktan düşük çözünürlüklü yayınlara da daha sık bakacaksanız
boyutun bu kullanımda nasıl hissettirdiğini düşünün.

## webOS, kumanda ve dahili ses

webOS 25 ve Sihirli Kumanda, yayına geçmek ve uygulamalar arasında dolaşmak için
televizyonun kendi arayüzünü sunuyor. Her gün kullandığınız uygulamaların Türkiye’deki
mağazada bulunması, işlemci adından daha pratik bir satın alma ölçütü. Uydu kullanıyorsanız
dahili alıcı, harici bir kutu kurmadan yayına erişme seçeneği sunar. Zaten bir medya
oynatıcınız varsa uygulama deneyimini büyük ölçüde o cihaz belirleyeceğinden dahili
platformun önemi azalabilir.

Dahili ses sistemi 40 W ve 2.2 kanal olarak listeleniyor. Bu sayılar diyalog netliğini
veya büyük bir salonu ne kadar rahat dolduracağını tek başına göstermez. Soundbar
ekleyecekseniz HDMI 2 eARC girişini ayırın. Televizyon uygulamalarında sesin soundbar’a
ulaşması ile konsolun ses biçiminin doğru iletilmesi ayrı kontrollerdir. İlk denemeyi
TV uygulamasıyla, ikinciyi konsolla yapın. Yalnızca bir kaynakta ses gelmiyorsa 
bütün sistemi sıfırlamak yerine o kaynağın çıkış ayarını inceleyin.

## Uzun süre sabit görüntü gösterilecekse

Film, dizi, maç ve oyun arasında geçiş yapan bir salonda görüntü sürekli değişir.
Saatlerce sabit haber bandı, oyun arayüzü ya da bilgisayar görev çubuğu gösteren
kullanımda ise aynı pikseller sürekli benzer biçimde çalışır. Bu kullanım biçimi
OLED seçiminde dikkate alınmalı. Televizyonu ağırlıklı olarak bilgisayar monitörü
gibi kullanacaksanız üreticinin ekran bakım ayarlarını okuyun ve sabit öğelerin 
ne kadar süre ekranda kaldığını düşünün. Günde saatlerce aynı masaüstü düzenini 
gösteren bir ekranla akşamları film açan bir salon televizyonunun ihtiyaçları farklıdır.

## LG OLED evo C5 77 inç kimlere uygun?

Akşam film izliyor, konsollarda 120 Hz destekli oyunlar oynuyor ve büyük ekrana 
yetecek alanınız varsa 77 inç C5 kısa listeye girebilir. Birden fazla yüksek yenilemeli
kaynağı bağlayabilmeniz ve eARC girişinin ayrı bir ses düzeni kurmaya elvermesi,
bu kullanımda panel kadar önemli. Salonunuz yoğun gün ışığı alıyorsa önce yansımayı,
çoğunlukla standart yayın izliyorsanız önce ekran boyutunu değerlendirin.

Satın almadan önce aynı model kodu üzerinden televizyonu, teslimatı ve montajı birlikte
karşılaştırın. Duvar askısı veya soundbar alacaksanız toplam maliyeti buna göre 
hesaplayın. Fiyat farkı 65 inç modelden 77 inçe geçmenize engel değilse kararın 
günlük karşılığı oturduğunuz yerden gördüğünüz görüntü alanıdır. Son tercihi yaparken
kendi salonunuzdaki mesafe ve ışığa en çok benzeyen koşullarda bir film sahnesi,
bir canlı yayın ve oynadığınız türden bir oyunu karşılaştırın.

## NVMe SSD Sağlığı Nasıl Kontrol Edilir? SMART ve TBW Rehberi

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/nvme-ssd-saglik/
- Yayımlanma: 2026-11-10T10:00:50+03:00
- Yazar: admin

NVMe SSD’nizin sağlık göstergesi yüzde 92, yazılan veri 40 TB ve hata sayacı sıfır.
Bu üç değer aynı soruyu cevaplamaz. Yüzde, aracın sürücü verisini nasıl yorumladığına
bağlıdır; yazılan veri geçmiş kullanımı, hata sayacı ise belirli türdeki sorunları
gösterir. Bir diski değerlendirirken önce doğru sürücüyü seçin, kritik uyarıları
okuyun ve varsa önceki raporla karşılaştırın.

Dosyalar açılmıyor, SSD sistemden kayboluyor veya aniden yalnızca okunabilir hâle
geliyorsa sağlık raporu çıkarmak için uzun performans testleri başlatmayın. Erişilebilen
önemli dosyaları başka bir depolama aygıtına kopyalamaya öncelik verin. SMART verileri
yararlı bir gözlem aracıdır, yedek yerine geçmez. Uyarı çıkmaması da arızanın hiç
yaşanmayacağı anlamına gelmez.

## NVMe sağlık raporu nereden okunur?

SSD üreticisinin modelinize uygun yönetim aracından başlayın. Bilgisayarda aynı 
boyutta iki sürücü varsa model ve kapasiteyi birlikte kontrol edin. Bir bölümün 
Windows’ta C: veya D: harfiyle görünmesi, onun ayrı bir fiziksel SSD olduğunu kanıtlamaz.
Yönetim aracının sürücü listesini Windows’taki disk bilgileriyle karşılaştırın. 
Özellikle sistem diskiyle veri diski benzer modelse önce doğru diski bulmak, yanlış
raporu yorumlamayı önler.

Raporu ilk kez açtığınızda tarihi, model adını, varsa aygıt yazılımı sürümünü ve
ilgili sayaçları not edin. Daha sonra başka bir araçla karşılaştıracaksanız iki 
aracın aynı alanları gösterip göstermediğine bakın. Örneğin biri “kullanılan ömür”,
öteki “kalan sağlık” gösterebilir. Aynı SSD için yüzde 8 ve yüzde 92 değerleri birbirini
tamamlıyor olabilir; aracın açıklamasını okumadan bunları çelişki kabul etmeyin.

Harici USB kutusu, RAID denetleyicisi veya bazı depolama sürücüleri, SSD’nin bütün
sağlık alanlarını araca aktarmayabilir. “Desteklenmiyor” veya boş görünen bir satırı
sıfır hata saymayın. SSD doğrudan takılı olduğunda rapor okunabiliyor fakat USB 
kutusundayken okunamıyorsa önce bağlantı yolunun desteklediği özelliklere bakın.
Bir NVMe sürücüyü başka bir yuvada denemeyi düşünüyorsanız [M.2 SSD ve anakart uyumu rehberindeki](https://uzmaniz.net/m2-ssd-anakart-uyumu/)
NVMe ile SATA ayrımını kontrol edin.

## Hızlı okuma tablosu

| SMART alanı | Neye bakılır? | 
| Critical Warning | Etkin uyarının nedeni ve aciliyeti | 
| Available Spare | Kalan yedek kapasitenin eşikle ilişkisi | 
| Percentage Used | Üreticinin tahmini dayanıklılık kullanım oranı | 
| Data Units Written | Ana sistemden gelen birikimli yazma miktarı | 
| Media and Data Integrity Errors | Düzeltilemeyen veri bütünlüğü hataları ve zaman içindeki değişim | 
| Unsafe Shutdowns | Usulüne uygun kapanış bildirimi alınmayan durumların sayısı |

## Percentage Used neden kalan ömür değildir?

[Microsoft’un NVMe sağlık kaydı belgesine](https://learn.microsoft.com/en-us/windows/win32/api/nvme/ns-nvme-nvme_health_info_log)
göre bu alan, kullanım ve üreticinin ömür tahmininden hesaplanan bir değerdir. Yüzde
12 kullanılmış görünüyorsa bu, üreticinin dayanıklılık tahmininin yaklaşık yüzde
12’sinin kullanıldığı anlamına gelir. Kalan gün, ay veya yıl hesabı değildir. Aynı
belge, değerin 100’e ulaşmasının tek başına sürücünün arızalandığını göstermediğini
ve sayacın 100’ü aşabileceğini açıklıyor.

İki SSD aynı kullanım yüzdesine sahip olsa bile biri masaüstünde oyun açıyor, diğeri
sürekli büyük proje dosyaları yazıyor olabilir. Gelecekteki tüketim aynı hızda ilerlemek
zorunda değildir. Bu yüzden tek rapordan “bu disk iki yıl daha çalışır” sonucu çıkarmayın.
Daha faydalı soru, benzer iş yükü altında sayacın ne hızla değiştiği ve eşlik eden
hata veya uyarı olup olmadığıdır.

![NVMe sağlık raporunda kullanım yüzdesi, kritik uyarı, yedek kapasite ve medya 
hatalarını özetleyen şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/nvme-saglik-
kontrol.png)

NVMe sağlık raporunu tek bir yüzdeyle değerlendirmeyin. Uyarıları ve sayaçların 
değişimini birlikte okuyun.

## TBW ile yazılan veri miktarı aynı şey mi?

TBW, üreticinin model ve kapasite için belirttiği toplam yazma dayanıklılığı değeridir;
garanti koşullarında da kullanılabilir. SMART raporundaki yazma miktarı ise sürücüye
şimdiye kadar ne kadar veri yazıldığını gösteren bir sayaçtır. Örneğin bir SSD’nin
garantisi belirli bir yıl veya TBW değerinden hangisine önce ulaşılırsa sona eriyorsa,
yalnızca kullanım tarihine bakmak garanti durumunu anlamaya yetmez. Modelin yerel
garanti koşullarını da okuyun.

[Samsung’un 990 EVO Plus teknik belgesinde](https://download.semiconductor.samsung.com/resources/data-sheet/samsung_nvme_ssd_990_evo_plus_datasheet_rev.1.0_10139908982130.pdf),
aynı ürün ailesinin 1 TB ve 2 TB sürümleri için farklı TBW değerleri belirtiliyor.
Örnek olarak 2 TB sürümde 1.200 TBW yazıyor. Bu modelde 120 TB toplam yazma görmek,
belgelenen yazma değerinin yaklaşık onda birine karşılık gelir. Bu hesapla üreticinin
sağlık yüzdesi veya kalan çalışma süresi bire bir aynı olmak zorunda değildir.

Yönetim aracı toplam yazmayı TB olarak veriyorsa doğrudan aynı birimdeki üretici
değeriyle kıyaslayabilirsiniz. Ham NVMe **Data Units Written** alanı ise doğrudan
TB değildir. Microsoft’un belgelediği sayaç 512 baytlık birimlerin binli gruplarını
ifade eder. Araçların TB ve TiB gibi farklı birimler göstermesi de küçük görünüm
farkları yaratabilir. Birimden emin değilseniz ham değeri TBW ile karşılaştırmak
yerine üretici aracının dönüştürdüğü toplamı kullanın.

## Hangi uyarı yedeklemeyi öne alır?

**Critical Warning** birden fazla durumu kapsayabilir. Örneğin kullanılabilir yedek
alan eşiğin altına düşmüş, sürücü güvenilirliği bozulmuş, sıcaklık eşiği aşılmış
veya ortam yalnızca okunabilir duruma geçmiş olabilir. Araç bir uyarı gösteriyorsa
önce bunun hangisi olduğunu okuyun. Yüzde göstergesi iyi görünüyor diye kritik uyarıyı
görmezden gelmeyin.

**Available Spare**, Windows’ta kullanabileceğiniz boş disk alanı değildir. SSD’nin
kendi yedek kapasitesini gösterir ve **Available Spare Threshold** ile birlikte 
değerlendirilir. Dosya silmekle Windows’taki boş alan artabilir, ancak bu iki yüzde
aynı ölçüm değildir. Eşik uyarısı varsa önemli verileri ayrı bir diske alın ve modelin
destek kılavuzuna bakın.

**Media and Data Integrity Errors** ile genel hata günlüğü giriş sayısı da farklı
alanlardır. Tek eski değerden önce raporun zaman içindeki değişimine bakın. Örneğin
aynı hata sayacı iki hafta boyunca artıyorsa ve bu sırada dosyalar açılmıyorsa öncelik
veriyi korumaktır. Buna karşılık yalnızca **Unsafe Shutdowns** sayacının artması,
tek başına NAND hücrelerinin arızalı olduğunu kanıtlamaz. Ani güç kesilmesi veya
zorla kapatma zamanını not edin ve diğer belirtilerle karşılaştırın.

## Rapor normal ama SSD yavaşsa

Sağlık verisi ile performans aynı şey değildir. Bir SSD kritik uyarı vermeden de
doluluk, sıcaklık, kullanılan port, önbelleğin dolması veya yoğun arka plan erişimi
nedeniyle belli işlemlerde yavaşlayabilir. Büyük dosya kopyalarken hızın düşmesi
tek başına arıza işareti değildir. Önce kaynak ve hedef diski, kopyalanan dosya 
boyutunu ve yavaşlamanın her seferinde aynı yerde olup olmadığını not edin. Hız 
sorunu için [SSD neden yavaşlar rehberi](https://uzmaniz.net/ssd-neden-yavaslar/)
performans kontrollerini ayrı ayrı anlatıyor.

Sıcaklığı yorumlarken modelin üretici kılavuzundaki sınırları kullanın. Boştayken
görülen bir değerle uzun aktarım sırasında görülen en yüksek değeri aynı saymayın.
Uyarı yalnızca uzun yazma sırasında çıkıyorsa kasa hava akışını ve varsa soğutucunun
doğru takıldığını kontrol edin. Diskin raporunda normal sıcaklık görünmesi de geçmişte
hiç sıcaklık uyarısı olmadığını göstermez. Aracınız geçmiş uyarı süresini gösteriyorsa
anlık okuma ile birlikte inceleyin.

## İkinci el SSD için üç örnek

### Yazma miktarı düşük, hata sayacı artıyor

Satıcı az veri yazıldığını söylüyor fakat iki farklı tarihteki raporlarda düzeltilemeyen
hata sayacı yükselmiş. Bu durumda düşük TB değerini tek başına güvence saymayın.
Tam model, uyarı durumu ve kullanım davranışını birlikte değerlendirin. Disk ara
sıra kayboluyorsa üzerinde tek kopya tutmayı düşünmeden önce nedeni araştırılmalı.

### Yazma miktarı yüksek, uyarı görünmüyor

Bu durum sürücünün geçmişte yoğun kullanıldığını gösterir, tek başına arızalı olduğunu
değil. Kapasiteye uygun TBW’yi, garanti durumunu ve hata geçmişini kontrol edin.
Arşiv ya da iş diski olarak kullanacaksanız yedek düzeninizi disk satın alma kararından
ayrı planlayın. Başka bir fiziksel diskte bulunan ve açılabildiği doğrulanan kopya,
sağlık yüzdesinden daha somut koruma sağlar.

### Rapor okunamıyor ve satıcı yalnızca hız testi gösteriyor

Hız testi belli bir işin ne kadar hızlı yapıldığını gösterir; geçmiş yazma veya 
kritik uyarı alanlarını göstermez. USB kutusu veriyi aktarmıyorsa uyumlu başka bir
bağlantıda veya üretici aracıyla rapor istenebilir. Bilgi alınamazsa bunu sıfır 
hata varsayımıyla doldurmayın. Karar verirken hangi bilgilerin doğrulanabildiğini,
hangilerinin bilinmediğini ayırın.

Günlük kullanım için basit bir kayıt yeterli: Tarih, model, kritik uyarı, kullanılan
ömür, yazılan veri ve medya hatası. Sorun çıkarsa sonraki raporla karşılaştırın.
Bir uyarı etkinleşmişse ya da dosyalar güvenilir biçimde okunmuyorsa test sayısını
artırmadan önce yedeği doğrulayın. Sağlık raporu en çok, bu gözlemleri aynı sürücü
ve aynı kullanım koşullarıyla ilişkilendirdiğinizde işe yarar.

## Raporu iki farklı tarihte karşılaştırma örneği

Ocak ayında 25 TB yazma, yüzde 4 kullanılmış ömür ve sıfır medya hatası okuduğunuzu
düşünün. Nisan ayında 31 TB yazma, yüzde 5 kullanılmış ömür ve yine sıfır medya 
hatası görülüyorsa iki rapor arasında 6 TB yazma olmuş demektir. Bu sayı tek başına
endişe nedeni değildir. Aynı dönemde düzenli video işi yaptıysanız artışın iş yükünüzle
uyumlu olup olmadığına bakın. Yüzde değerinin her yazma işleminde aynı oranda artmasını
beklemeyin.

Başka bir örnekte yazma miktarı az değişiyor fakat kritik uyarı çıkıyor ve bir klasörde
dosyalar okunamıyor. Bu durumda dayanıklılık yüzdesini hesaplamaktan önce erişebildiğiniz
dosyaları ayrı diske alın ve yedeği açarak kontrol edin. Ardından uyarının sıcaklık
mı, güvenilirlik mi yoksa başka bir durum mu olduğunu okuyun. Yeni raporu eskisiyle
karşılaştırırken aynı fiziksel sürücüye baktığınızdan emin olun. Bir sistemde disk
değiştirilmişse eski ve yeni sayaçları kesintisiz geçmiş gibi değerlendirmeyin.

## Yedeğin varlığı ile kullanılabilirliği farklıdır

Yedek diske bir dosyanın kopyalandığını görmek iyi bir başlangıçtır. Birkaç önemli
dosyayı yedekten açarak kullanılabilir olduğunu doğrulayın. Aynı SSD üzerindeki 
başka bir bölümde tutulan ikinci kopya, fiziksel sürücü kaybolursa onunla birlikte
erişilemez olabilir. Düzenli yedeğiniz varsa bile SSD uyarısı geldiği gün en son
hangi dosyaların yedeklendiğini kontrol edin. Eksik kalan belgeleri öncelik sırasına
koymak, arızadan şüphelendiğiniz bir diskte bütün içeriği aynı anda kopyalamaya 
çalışmaktan daha yönetilebilir bir başlangıçtır.

## Steam’de Oyunlar Yerel Ağdan Nasıl Aktarılır? PC ve Steam Deck Rehberi

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/steam-yerel-ag-aktarimi/
- Yayımlanma: 2026-11-10T09:01:24+03:00
- Yazar: admin

Masaüstü bilgisayarınızda kurulu bir oyunu yeni dizüstüne veya Steam Deck’e yükleyeceksiniz.
Oyun dosyalarını internetten baştan indirmeden önce Steam’in yerel ağ aktarımını
deneyin. Steam, oyunun güncel dosyalarını evdeki diğer cihazdan kopyalayabilir ve
kaynakta bulunmayan içeriği kendi sunucularından tamamlayabilir. Özellikle aynı 
evde iki bilgisayar veya bir bilgisayar ve Steam Deck varsa bu yöntem internet kotasını
korumaya yardımcı olur.

Başlamak için iki cihazda da Steam açık ve çevrimiçi olmalı. İkisi de aynı yerel
ağda birbirine ulaşabilmeli. Kaynak cihazda oyun güncel olmalı ve Steam o sırada
başka bir oyun çalıştırmamalı veya indirme yapmamalı. Hedef cihazda normal kurulum
düğmesine basın. Aktarım koşulları sağlanıyorsa Steam uygun kaynağı kendisi kullanır;
ayrı bir dışa aktarma dosyası hazırlamanız gerekmez.

## Yerel ağ aktarımı nasıl açılır?

 1. Oyunun zaten kurulu olduğu cihazda Steam’i açın ve oyun güncellemelerinin tamamlandığını
    doğrulayın.
 2. Her iki cihazda Steam ayarlarının **İndirmeler** bölümüne gidin. Yerel ağ üzerinden
    oyun dosyası aktarımı seçeneğini bulun.
 3. Aynı Steam hesabını kullanıyorsanız her iki cihazda da yalnızca kendi cihazlarınıza
    izin veren seçeneği kontrol edin.
 4. Kaynak cihazda oyun açıksa kapatın ve devam eden Steam indirmesini bitirin. PC 
    kaynak olacaksa Steam’i masaüstü istemcisi olarak açık bırakın.
 5. Hedef cihazda oyunun kurulumunu başlatın ve İndirmeler ekranında verinin nereden
    geldiğini takip edin.

[Valve’ın yerel oyun aktarımı belgesine](https://help.steampowered.com/en/faqs/view/46BD-6BA8-B012-CE43)
göre izinler iki yönlüdür. Bir cihazın yerel dosya almasına izin veren kapsam, o
cihazın uygun durumlarda dosya göndermesine de izin verir. Varsayılan kapsam aynı
hesabın cihazlarıdır. Aynı evde farklı Steam hesapları kullanıyorsanız iki istemcinin
izinleri birbiriyle uyumlu olmalı ve oyun her iki hesap tarafından oynanabilir olmalıdır.
Yerel aktarım oyun lisansını devretmez.

## Hızlı kontrol tablosu

| Belirti | İlk kontrol | 
| Hedef cihaz kaynak bilgisayarı hiç kullanmıyor | Aynı yerel ağ, çevrimiçi istemciler ve uyumlu aktarım izinleri | 
| Yalnızca bir oyun yerelden aktarılmıyor | Kaynak oyunun güncel, yayımlanmış ve hedef hesapta oynanabilir olması | 
| Aktarım başladı ama internet indirmesine döndü | Kaynak istemcinin açık, boşta ve ulaşılabilir kalması | 
| Aktarım yerelden geliyor ama yavaş | Wi-Fi koşulları ile disk ve işlemci yükünü ayrı izleme | 
| Oyun kuruldu fakat kayıt görünmüyor | Oyun kaydını ve Steam Cloud eşitlemesini ayrıca kontrol etme |

## Aynı Wi-Fi adı her zaman yeterli mi?

İki cihazın da internete girmesi, yerel ağda birbirine ulaşabildiğini göstermez.
Örneğin bir bilgisayar evin ana ağına, Steam Deck misafir ağına bağlıysa her ikisi
de web sayfası açabilir ama birbirini göremeyebilir. İlk denemede cihazları misafir
ağına değil, size ait aynı ana ağa bağlayın. Bir cihaz Ethernet, diğeri Wi-Fi kullanabilir;
önemli olan bu bağlantıların yerel ağda birbirine ulaşabilmesi.

Evde ikinci bir yönlendirici varsa her cihazın hangi ağa bağlı olduğunu not edin.
Birini ana cihazın, diğerini ikinci cihazın ayrı ağına bağladıysanız yerel keşif
beklediğiniz gibi çalışmayabilir. İlk test için ikisini de aynı yönlendiricinin 
ana ağına alın. Bu adım işe yararsa Steam ayarları yerine ağ düzenini inceleyin.
Ortak veya yönetilen bir ağdaysanız cihazların birbirinden yalıtılması kasıtlı olabilir;
bu ağın ayarlarını değiştirmeden kendi ev ağınızda karşılaştırın.

![Steam yerel aktarımı için ağ, izin, kaynak oyunun güncelliği ve hız kontrollerini
gösteren şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/steam-lan-kontrol.
png)

Steam internetten indirmeye döndüğünde kontrol edilecek ilk dört nokta.

## Steam neden hâlâ internetten indiriyor?

İlk olarak kaynak bilgisayardaki oyunun güncel olduğundan emin olun. Kaynakta oyunun
eski sürümü duruyorsa hedefteki yeni kurulum o paketi kullanamayabilir. Ardından
kaynak Steam istemcisinde başka bir oyun ya da indirme çalışıp çalışmadığına bakın.
Kaynak bilgisayar açık olsa bile istemci aktarım için boşta olmayabilir. Bilgisayarın
uykuya geçmesi de bağlantıyı kesebilir; ilk denemeyi iki cihaz yanınızdayken yapın.

Valve, kaynak bir PC ise Steam’in masaüstü modunda çalışmasını şart koşuyor; PC’de
Big Picture veya özel başlatıcı kaynak olarak kullanılamayabiliyor. Steam Deck ise
kaynak ya da hedef olabilir. Başlangıç için iki cihazı da çevrimiçi tutun. Yerel
aktarım, internet hiç yokken çalışan bir çevrimdışı kurulum yöntemi değildir. Steam
kaynak istemciyi bulup bağlantıyı başlatmak için kendi hizmetleriyle de iletişim
kurar.

İndirme ekranı başlangıçta yerel aktarımı gösterip sonradan internet indirmesine
dönerse kurulumun bozulduğunu varsaymayın. Kaynakta artık uygun dosya kalmamış veya
bağlantı kesilmiş olabilir. Steam kalan veriyi sunucudan alabilir. Karşılaştırma
için kaynak cihazı tekrar boşta bırakın ve hedefte o anki indirme kaynağını okuyun.
Yüzde göstergesinin artması, tek başına tüm verinin ev ağından geldiğini söylemez.

## Güvenlik duvarı sorununu nasıl ayırırsınız?

Valve’ın belgesi aktarım için yerel ağda TCP 27040, keşif için UDP 27031–27036 bağlantı
noktalarını belirtiyor. Bu bilgi, modemde internete açık port yönlendirmesi yapmanız
gerektiği anlamına gelmez. Önce aynı ev ağını, iki istemcinin ayarlarını ve kaynak
oyunun durumunu doğrulayın. Bilgisayarda güvenlik duvarı Steam’i engelliyorsa uygulamanın
yalnızca güvendiğiniz yerel ağdaki izinlerine bakın. Güvenlik duvarını tamamen kapatmak
yerine gerekirse kullanılan güvenlik yazılımının Steam için sunduğu dar kapsamlı
izinleri inceleyin.

Aynı hesapla iki cihaz arasında aktarım istiyorsanız izin kapsamını herkese açmanız
gerekmez. Valve, daha geniş kapsam seçildiğinde aynı ağdaki uygun kullanıcıların
kurulu oyunları görebileceğini belirtiyor. Yerel aktarım verisini de şifreli bir
kişisel dosya kanalı gibi düşünmeyin. Özelliği ev ağınızda ve ihtiyacınız olan en
dar kapsamda kullanmak yeterlidir.

## Yerel aktarım neden yavaş olabilir?

Oyun dosyalarını bir cihaz okur, diğeri alıp diske işler. Bu yüzden yalnızca internet
paketinizin hızına bakmak burada işe yaramaz. Kaynak bilgisayarda başka bir işlem
diski yoğun kullanıyorsa, hedefte depolama yavaşsa veya cihazlar zayıf Wi-Fi ile
bağlıysa aktarım hızında değişiklik görebilirsiniz. Aynı oyunda bir denemeyi iki
cihaz yakınken, başka bir denemeyi mümkünse Ethernet ile yapın. Bir testte hem diski
hem kabloyu değiştirirseniz farkın nedenini ayıramazsınız.

Steam ekranında ağ hızının düştüğü sırada disk kullanımının devam edip etmediğine
bakın. Veri alımı kısa süre yavaşlasa bile istemci dosyaları işlemeye devam ediyor
olabilir. Özellikle çok sayıda dosya açan bir kurulumda grafiğin düz bir çizgi olması
gerekmez. Benzer belirtileri internet indirmesinde de görüyorsanız [Steam indirme hızı ve disk işlemi rehberi](https://uzmaniz.net/steam-indirme-yavas/)
iki ölçümü ayrı yorumlamanıza yardımcı olur.

## Oyun kayıtları da yerel ağdan taşınır mı?

Valve’ın belgesine göre özellik oyunun kurulum içeriğini aktarır. Yerel kayıtlar,
yapılandırma dosyaları ve Workshop içeriği aynı işlemle taşınmaz. Örneğin oyun Steam
Deck’te açılıyorsa ama masaüstündeki son kaydı görmüyorsanız aktarımı tekrar başlatmayın.
Önce oyunun Steam Cloud desteğini ve iki cihazın eşitleme durumunu kontrol edin.
Kaydın hangi cihazda güncel olduğundan emin olmadan eski bir kaydı üzerine yazmayın.
Çakışma uyarısında [Steam Cloud kayıt koruma rehberindeki](https://uzmaniz.net/steam-cloud-esitleme-hatasi/)
adımları izleyebilirsiniz.

## İki örnekle doğru deneme sırası

Masaüstünde güncel oyun var, Deck ise yeni kurulum yapacak. Önce masaüstü istemcisindeki
diğer indirmeleri bitirin. İki cihazı aynı ana ağa bağlayıp Deck’te kurulumu başlatın.
İlk dakikada verinin nereden geldiğini not edin. Kaynak görünmüyorsa izni ve çevrimiçi
durumu kontrol edin. Kaynak bulunuyor ancak internetten bir miktar veri de geliyorsa
kurulumun kendisini durdurmadan önce hangi bölümün yerelden tamamlandığını gözlemleyin.
Bu, yalnızca toplam oyun boyutuna bakmaktan daha anlamlıdır.

İkinci örnekte iki farklı hesap aynı evde aynı oyunu oynuyor. Kendi cihazlarıyla
sınırlı ayar, farklı hesaplar arasındaki aktarımı açmaz. Önce her iki hesabın oyunu
oynayabildiğini ve arkadaş kapsamının iki tarafta da uygun olduğunu doğrulayın. 
Başka bir kullanıcıya ait bilgisayarı kullanıyorsanız sahibinin izinlerini değiştirmeden
önce onunla konuşun. Hedef cihaz kurulum bittiğinde oyunu bir kez açsın; kaydı ayrıca
kontrol edin. Böylece hem oyun dosyalarının kurulduğu hem de kişisel ilerlemenin
doğru cihazdan geldiği ayrı ayrı doğrulanmış olur.

## İnternet kotası sınırlıysa küçük bir oyunla başlayın

Yeni cihazınıza çok büyük bir oyun kurmadan önce her iki cihazın erişebildiği, zaten
güncel ve küçük bir oyun seçin. Steam’in indirme ekranında yerel kaynak görünüyor
mu, kaynak bilgisayar boşta kalıyor mu ve kurulum tamamlandığında oyun açılıyor 
mu, bunları kontrol edin. Deneme internetten indirmeye dönerse nedenini bulmadan
büyük kurulum başlatmak kotanızı beklenmedik biçimde tüketebilir. İnternet üzerinden
tamamlanacak miktar, oyunun kutuda yazan toplam boyutundan değil, kaynak cihazın
hedef için sağlayabildiği içerikten etkilenir.

Örneğin bir bilgisayarda oyun kurulu fakat güncelleme sıradaysa önce kaynak bilgisayardaki
güncellemeyi tamamlayın. Bu işlem yine internet kullanır, ancak sonraki cihazların
güncel dosyaları yerel ağdan alabilmesine yardımcı olur. Evde üçüncü bir cihazı 
da hazırlıyorsanız önce tek bir hedefte yöntemin çalıştığını görün. Sonra diğer 
kurulumu başlatın. Böylece birden fazla indirme açıkken hangi cihazın hangi veriyi
nereden aldığını takip etmek zorunda kalmazsınız.

## Kurulum bitince neyi doğrulamalısınız?

Hedefte Steam’in kurulumu tamamladığını ve doğru depolama alanını kullandığını kontrol
edin. Steam Deck’te dahili depolama ve takılı bir kart farklı hedefler olabilir;
birini seçtiğinizde diğerinin boş kalması aktarım hatası değildir. Oyunu ilk kez
açarken istemci ek bileşen hazırlayabilir veya oyun kendi oturum açma ekranını gösterebilir.
Bu ilk çalıştırma süresini yerel aktarımın ağ hızıyla karıştırmayın.

Bir sorun kalırsa dört bilgiyi yan yana yazın: kaynak cihaz, hedef cihaz, kullanılan
ağ ve Steam’in gösterdiği indirme kaynağı. Örneğin “PC Ethernet, Deck ana Wi-Fi,
aynı hesap, başlangıçta yerel sonra internet” notu, “oyun yavaş indi” ifadesinden
daha kullanışlıdır. Aynı düzenle ikinci bir oyunda da deneme yaptığınızda sorunun
belirli oyuna mı yoksa aktarım koşullarına mı bağlı olduğunu daha kolay ayırırsınız.

## Aktarım hızını karşılaştırırken birimlere dikkat edin

İnternet paketiniz megabit, Steam ekranı megabayt cinsinden gösterilebilir. Örneğin
saniyede 80 megabit, ek yükleri hesaba katmadan saniyede 10 megabayta karşılık gelir.
İki değeri aynı birime çevirmeden yerel aktarımın internetten yavaş olduğu sonucuna
varmayın. Yerel ağda da kablosuz bağlantının teorik hızı ile oyunun kurulumu sırasında
ölçülen hız farklı olabilir. Kaynak veriyi okurken veya hedef dosyaları işlerken
kısa duraklamalar görülebilir.

Sonucu anlamak için bir dakikalık en yüksek değere değil, aynı oyunun benzer büyüklükteki
bölümünün ne kadar sürede tamamlandığına bakın. Bağlantı yerelden internete döndüyse
o denemeyi baştan sona yalnızca yerel aktarım olarak kaydetmeyin. Evdeki diğer cihazlar
ağı yoğun kullanıyorsa farklı bir zamanda yeniden deneyin. Amaç bir hız rekoru görmek
değil, yeniden indirmeye göre daha uygun bir kurulum yolu bulmak. Küçük bir oyunda
kaynak doğru görünüyor ve hedef kurulum açılıyorsa büyük oyun için aynı düzeni kullanabilirsiniz.

## eSIM Yeni iPhone’a Nasıl Taşınır? Hızlı Aktarım ve QR Kod Rehberi

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/iphone-esim-tasima/
- Yayımlanma: 2026-11-10T08:00:06+03:00
- Yazar: admin

Yeni iPhone’un kurulumu bitti, fotoğraflar ve uygulamalar geldi ama eski telefon
hâlâ arama alıyor. Bunun nedeni hattın taşınmasının veri aktarımından ayrı bir adım
olması olabilir. Operatörünüz destekliyorsa eSIM’i eski iPhone’dan yeni iPhone’a
Hızlı Aktarım ile taşıyabilirsiniz. Bu seçenek yoksa operatörünüzün verdiği QR kod,
uygulama veya doğrudan etkinleştirme yöntemiyle ilerlemeniz gerekir.

Geçişin tamamlandığını anlamanın en iyi yolu yeni telefonda arama, SMS ve mobil 
veriyi ayrı ayrı denemektir. Önce eski telefonu sıfırlamayın, eSIM profilini silmeyin
ve yeni iPhone’u güvenilir bir Wi-Fi ağına bağlayın. Eski hat devreden çıktıktan
sonra yeni hat henüz servis vermiyorsa operatörle iletişim kurmak için ikinci bir
telefon veya internet bağlantısı da elinizin altında olsun.

## Hangi eSIM taşıma yöntemi size uygun?

| Durum | Önce hangi yolu deneyin? | 
| Eski iPhone elinizde, operatör destekliyor | Yakındaki iPhone’dan Hızlı Aktarım | 
| Yeni iPhone’da aktarılacak numara görünmüyor | Operatörün desteklediği etkinleştirme yöntemini doğrulayın. | 
| Operatör yeni bir QR kod verdi | Hücresel ayarlarda eSIM ekleme ekranını açın. | 
| Eski telefon Android, kayıp veya bozuk | Doğrudan aktarım desteğini veya yeni profil isteğini operatöre sorun. | 
| Hat listede ama servis yok | Hattın açık olduğunu ve operatör etkinleştirmesini kontrol edin. |

## Başlamadan önce üç şeyi kontrol edin

Birincisi, yeni iPhone’un tam modeli ve satın alındığı bölge. eSIM seçenekleri cihazın
bölge varyantına göre değişebilir. Aynı ticari isme sahip iki iPhone’un SIM düzeni
her pazarda aynı olmayabilir. Apple’ın teknik özelliklerini veya cihazın hücresel
ayarlarını kontrol edin. Cihaz farklı bir operatöre kilitliyse yeni hattın kullanılabilirliğini
de satın aldığınız yer veya ilgili operatörle doğrulayın.

İkincisi, operatörün hattınız için sunduğu yöntem. Bir operatörün eSIM hizmeti sunması,
Hızlı Aktarım seçeneğini her hat türünde desteklediğini göstermez. Kurumsal hat,
kişisel hat veya seyahat amaçlı veri paketi aynı şekilde taşınmayabilir. İş telefonu
kullanıyorsanız hattı değiştirme yetkisinin kimde olduğunu da öğrenin. Operatöre“
eSIM var mı?” yerine “bu numarayı yeni iPhone’a hangi yöntemle taşıyabilirim?” diye
sormak daha net bir cevap sağlar.

Üçüncüsü, kurulum sırasında kullanacağınız bağlantı. Telefonun henüz şebekeye çıkmadığı
aşamada çalışan bir Wi-Fi ağı bulundurun. Gerekirse başka bir telefondan [internet paylaşımı](https://uzmaniz.net/telefon-internet-paylasimi-calismiyor/)
kullanabilirsiniz. Bir telefonun bağlantısı devir sırasında kesilebileceği için 
mümkünse kurulumun internet kaynağı ile taşınan hattı birbirinden ayırın.

## Eski iPhone yanınızdaysa Hızlı Aktarım nasıl yapılır?

[Apple’ın eSIM kurulum kılavuzu](https://support.apple.com/en-us/118669), operatör
desteği bulunan hatlar için iki cihazın aynı Apple Hesabı’na bağlı, birbirine yakın
ve Bluetooth’un açık olmasını istiyor. Önce eski iPhone’un kilidini açın ve iki 
cihazın da Apple’ın belirttiği yazılım koşulunu karşıladığını doğrulayın. Apple’ın
güncel belgesinde bu yöntem için her iki cihazda da iOS 18.4 veya sonrası belirtiliyor.

 1. Yeni iPhone’da **Ayarlar → Hücresel** bölümüne gidin.
 2. **eSIM Ekle** veya hücresel plan kurma seçeneğini açın.
 3. Taşımak istediğiniz numarayı seçin. Liste gelmezse **Yakındaki iPhone’dan Aktar**
    seçeneği varsa onu kullanın.
 4. Eski telefonda gelen onayı takip edin. Yeni telefon doğrulama kodu gösteriyorsa
    yalnızca iki cihaz arasındaki resmî ekranda kullanın.
 5. Yeni telefonda hattın etkinleşmesini bekleyin. Operatör kurulumunu bitirme bildirimi
    çıkarsa resmî operatör adımlarını tamamlayın.

Yeni hattın etkinleşmesiyle önceki SIM devreden çıkar. Bu nedenle işlemi önemli 
bir görüşmenin hemen öncesinde başlatmayın. İki hatlı cihaz kullanıyorsanız önce
taşımak istediğiniz numarayı doğrulayın. Kişisel numara yerine iş hattını seçmek,
eski ve yeni telefondaki arama düzeninizi beklenmedik biçimde değiştirebilir. Hat
adları birbirine benziyorsa son birkaç rakamını karşılaştırın.

![Yeni iPhone’a eSIM taşırken hızlı aktarım, operatör kodu, servis ve son test adımlarını
gösteren şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/iphone-esim-kontrol.
png)

eSIM aktarımında eski cihaza erişim ve operatör desteği izlenecek yolu belirler.

## Hızlı Aktarım görünmüyorsa QR kod nasıl kullanılır?

Operatörünüz QR kod verdiyse yeni iPhone’da hücresel ayarlardan eSIM ekleme ekranını
açın ve QR kod seçeneğini kullanın. Kodu başka bir cihazda veya operatörün verdiği
basılı belgede açmak taramayı kolaylaştırır. Kod yalnızca yeni telefonun ekranındaysa
operatörün uygulamasında veya Apple’ın tarif ettiği eSIM etkinleştirme akışında 
sunulan seçeneği izleyin. Ekrandaki onay metninde doğru operatörü ve doğru hattı
gördüğünüzden emin olun.

Eski QR kodu saklamış olmanız, onu yeni cihazda tekrar kullanabileceğiniz anlamına
gelmez. Yeniden kullanım koşulu operatöre bağlıdır. “Kod artık geçerli değil” gibi
bir uyarı görürseniz eski hattı silip aynı işlemi tekrarlamayın. Önce operatöre 
kodun bu cihaza yeniden tanımlanıp tanımlanamayacağını veya yeni bir profil oluşturulması
gerekip gerekmediğini sorun. Kodu açık bir foruma, ekran görüntüsüne veya mesaj 
grubuna koymayın.

Operatör QR yerine uygulama, bağlantı veya doğrudan etkinleştirme gönderiyorsa yalnızca
resmî kanalın ilettiği yöntemi kullanın. Telefonun eSIM Ekle menüsünde farklı seçenekler
görmek normal olabilir. Bunlar aynı sonuca giden farklı yollar olduğundan hepsini
peş peşe denemek yerine operatörünüzün hattınıza tanımladığı tek yöntemle başlayın.

## Eski telefon Android, kayıp veya açılmıyorsa

Android’den iPhone’a geçişte uygulamaların taşınabilmesi, eSIM’in de aynı kurulumla
aktarılacağını göstermez. Apple, Android’den doğrudan eSIM aktarımının bazı cihaz
ve operatörlerde desteklendiğini belirtiyor. Kurulumda böyle bir seçenek çıkmıyorsa
operatöre yeni iPhone için etkinleştirme isteği açın. Eski Android’de zaten SIM 
algılama sorunu varsa [Android SIM ve eSIM kontrolleri](https://uzmaniz.net/android-sim-kart-algilamiyor/)
eski cihazın durumunu anlamanıza yardımcı olabilir.

Eski telefon kayıp veya açılmıyorsa yakındaki cihazdan onay veremezsiniz. Operatörün
resmî destek kanalından numaranızın yeni cihaza nasıl tanımlanacağını öğrenin. Destek
ekibi cihazın IMEI veya EID bilgisini isteyebilir. Bunları yeni iPhone’un **Ayarlar
→ Genel → Hakkında** ekranından kontrol edin ve yalnızca resmî kanala iletin. eSIM
QR kodunu ve doğrulama mesajlarını başkalarıyla paylaşmayın.

## Hat görünüyor ama Servis Yok yazıyorsa

İlk olarak yeni iPhone’un hücresel ayarlarında doğru numaranın göründüğünü ve hattın
açık olduğunu kontrol edin. Uçak modunu açıp kapatın; ardından yeniden başlatıp 
operatör adını tekrar kontrol edin. [Apple’ın eSIM etkinleştirme sorunları belgesi](https://support.apple.com/en-ie/102478),
Hakkında ekranından operatör ayarı güncellemesi olup olmadığına da bakılmasını öneriyor.
Her adımdan sonra sonucu kontrol edin, birden fazla değişikliği aynı anda yapmayın.

Yeni telefon arama yapıyor ama mobil internet çalışmıyorsa çift SIM ayarlarında 
hücresel veri için doğru hattın seçildiğini doğrulayın. Wi-Fi kapalıyken yeni bir
web sayfası açarak deneme yapın. Yalnızca mesajlaşma uygulamasından mesaj göndermek
normal SMS’in çalıştığını göstermez. Mümkünse başka bir telefondan kısa bir SMS 
alıp cevap gönderin. Arama, SMS ve veri sonuçları farklıysa operatöre hangisinin
başarısız olduğunu tek tek bildirin.

## Eski telefonu teslim etmeden önce son kontrol

Yeni cihazda başka bir numarayı arayın ve aynı numaradan geri arama isteyin. Ardından
bir SMS gönderip alın ve Wi-Fi’yi kapatarak veri bağlantısını deneyin. İki hat kullanıyorsanız
arama ve hücresel veri için varsayılan numaraları gözden geçirin. Bir seyahat planı
yalnızca veri sunuyorsa o hat için arama veya SMS beklemeyin. Taşınan ana hattın
ise planınızın sunduğu hizmetlerle çalıştığını doğrulayın.

Örneğin eski telefonda iş hattınız, yeni telefonda kişisel hattınız açık kalmış 
olabilir. Yeni iPhone ile bir kişiyi arayabilmeniz, taşımak istediğiniz numaranın
kullanıldığı anlamına gelmez. Arama ekranında hangi hattın seçildiğine bakın ve 
gerekirse test aramasını her hatla ayrı yapın. Yeni telefonda önemli hesapların 
giriş doğrulamaları için gereken numaranın kullanılabildiğinden emin olduktan sonra
eski cihazı teslim etme veya sıfırlama adımına geçin.

## Geçişi yarıda bırakırsanız nereden devam etmeli?

İki cihazda da aynı numaranın durumuna bakın. Eski telefon hâlâ normal arama alıyorsa
ve yeni telefonda hat görünmüyorsa geçiş tamamlanmamış olabilir. Eski cihaz artık
servis vermiyor ve yeni cihaz da bağlanmıyorsa tekrar profil silmek yerine operatörün
hattın hangi cihaza tanımlandığını kontrol etmesini isteyin. Görülen hata metnini,
seçtiğiniz aktarım yöntemini ve işlemin hangi ekranda durduğunu not edin.

Kurulum ekranı yarıda kapanırsa yeni iPhone’da önce hücresel ayarlara dönün. Hat
zaten listede ise aynı QR kodla ikinci kez profil eklemeye çalışmadan önce etkinleşme
durumuna bakın. Hat yoksa ve operatör yeni kod verdiyse hangi kodun geçerli olduğunu
doğrulayın. Geçiş başarıyla sonuçlandığında eski telefonun hattı kaybetmesi beklenir;
bunu ancak yeni telefondaki arama, mesaj ve veri testleriyle birlikte değerlendirin.

## İki hatlı bir iPhone’dan geçiş örneği

Eski iPhone’da bir kişisel hat, bir de iş hattı olduğunu düşünün. Yeni cihazda ikisini
birden etkinleştirmeden önce hangi numaranın nerede çalışması gerektiğini yazın.
Örneğin önce kişisel hattı taşıyıp yeni telefondan arama ve SMS deneyin. İş hattı
eski cihazda çalışmaya devam ediyorsa bunu hata saymayın; henüz o numara için aktarım
yapmamış olabilirsiniz. İş hattını da taşımadan önce şirketin operatör hesabında
gerekli yetkinin sizde olup olmadığını öğrenin.

Her iki hat yeni telefona geldiğinde hatlara anlaşılır etiketler verin. Sadece ekranda
iki sinyal göstergesi görmek yeterli değildir. Arama sırasında kişisel hattı, veri
için iş hattını seçtiyseniz ayarın amacınıza uyduğunu doğrulayın. İş hattının veri
kotasını kullanmak istemiyorsanız doğru veri hattını seçin ve Wi-Fi kapalıyken kısa
bir sayfa testi yapın. İlk günden düzeni kontrol etmek, sonraki faturada veya seyahatte
hangi hattın kullanıldığını anlamayı kolaylaştırır.

## Yeni iPhone’u kurduktan sonra neden eski telefon çalıyor?

İlk olarak eski telefonun gerçekten mobil hat üzerinden arama alıp almadığını ayırın.
Bir aramanın iki cihazda da görünmesi, hattın ikisinde de bağımsız olarak etkin 
olduğunu kanıtlamaz. Apple aygıtları arasındaki arama özellikleri ve internet üzerinden
çalışan uygulamalar da bildirim gösterebilir. Güvenli bir yerde kısa bir test için
yeni telefondaki Wi-Fi’yi kapatıp normal telefon araması yapın. Ardından başka bir
telefondan taşımak istediğiniz numarayı aratın ve hücresel ayarlar ekranında etkin
hattı karşılaştırın.

Sonuç hâlâ belirsizse ekrandaki şebeke adını, numaranın hangi cihazın hücresel ayarlarında
göründüğünü ve aramanın hangi uygulamaya geldiğini not edin. İşlemi yeniden başlatmadan
önce bu üç gözlemle operatöre başvurmak, numaranın yanlışlıkla yeniden tanımlanması
veya geçici olarak erişilemez kalması ihtimalini azaltır.

## Taşıma mı, yeni bir hat eklemek mi?

Var olan numarayı yeni telefona geçirmekle ikinci bir eSIM planı eklemek farklı 
işlemlerdir. Örneğin seyahat için aldığınız veri planını ekliyorsanız ana hattınızı
taşıma ekranından seçmenize gerek yoktur. Yeni veri planının hangi ülkelerde ve 
ne zaman etkinleştiğini operatör belgesinden kontrol edin. Kurulum bittiğinde hat
etiketlerini ve veri için seçili planı okuyun. Aile içinde başka birinin numarasını
taşıyorsanız doğrulama adımını numaranın yetkili sahibiyle tamamlayın. Aynı hesapta
birden fazla hat olduğunda numarayı yalnızca etiketten tanımaya çalışmayın; ekrandaki
numarayı ve operatörü birlikte doğrulayın. Böylece yeni plan kurarken mevcut numarayı
yanlışlıkla taşımamış olursunuz.

## Windows 11’de HDR Açınca Renkler Soluk Görünüyor: Nasıl Düzeltilir?

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/hdr-renkler-soluk/
- Yayımlanma: 2026-11-10T07:08:11+03:00
- Yazar: admin

Windows 11’de HDR’yi açtığınız anda masaüstünün rengi değişti, siyahlar griye döndü
veya oyun eskisinden daha soluk görünüyor. İlk iş bütün renk ayarlarını sıfırlamak
değil. Önce hangi görüntünün değiştiğini ayırın: Masaüstü ve tarayıcı gibi SDR içerikler
mi, yalnızca bir HDR oyunu mu, yoksa ekrandaki her şey mi? Bu üç durum farklı ayarlara
işaret eder.

Hızlı deneme için aynı ekranda bir SDR görüntüyü ve HDR olduğunu bildiğiniz bir 
içeriği açın. Odanın ışığını ve monitörün görüntü modunu sabit tutun. HDR kapalıyken
ve açıkken aynı sahneye bakın. Ekran görüntüsü almak yerine sonucu doğrudan ekranda
karşılaştırın; görüntünün başka bir uygulamada veya ekranda gösterimi aynı olmayabilir.
Yalnızca SDR masaüstü etkileniyorsa ilk kontrol Windows’un SDR içerik parlaklığı
olmalı.

## Hızlı kontrol tablosu

| Belirti | İlk kontrol | 
| Tarayıcı ve masaüstü soluk, HDR içerik normal | Doğru ekran için SDR içerik parlaklığı | 
| Sadece bir oyun soluk veya karanlık | Oyunun HDR modu ve kendi parlaklık ayarları | 
| Siyahlar tüm içerikte gri | GPU çıkışı ile ekranın RGB aralığı uyumu | 
| Dock takınca HDR seçeneği değişiyor | Aynı monitöre doğrudan bağlanarak karşılaştırma | 
| Sadece ikinci monitörde sorun var | Windows’ta doğru ekranı seçme ve ekran modunu kontrol etme |

## Masaüstü soluksa SDR parlaklığından başlayın

Windows’ta **Ayarlar → Sistem → Ekran** yolunu izleyin ve birden fazla ekran varsa
önce sorunlu olanı seçin. HDR bölümünü açıp SDR içerik parlaklığı ayarını bulun.
Ayarı küçük adımlarla değiştirin. Beyaz zeminli bir belge, koyu bir uygulama penceresi
ve ten rengi içeren bir fotoğrafı sırayla kontrol edin. Yalnızca beyazın daha parlak
görünmesi bütün görüntünün daha doğru hâle geldiğini göstermez.

[Microsoft’un HDR ayarları kılavuzu](https://support.microsoft.com/en-us/windows/hardware/display-graphics/hdr-settings-in-windows),
SDR ile HDR içerik arasındaki parlaklık dengesinin ekrana göre farklı davranabildiğini
açıklıyor. Bu ayarı test ederken bazı uygulamaları kapatıp yeniden açmak gerekebilir.
İki ekranda aynı kaydırıcı değerinin aynı görüntüyü vermesini de beklemeyin. Bir
ekran daha parlak olabilir, diğerinin görüntü modu gölgeleri daha farklı işleyebilir.

Örneğin yazı yazarken beyaz sayfa gözünüzü alıyor ama HDR film normal görünüyorsa
önce SDR seviyesini düşürün. Tersi durumda, masaüstü fazla koyu ama HDR oyundaki
aydınlık bölgeler iyi görünüyorsa önce SDR seviyesini artırıp tekrar bakın. Değişiklik
yalnızca masaüstünü etkiliyorsa oyun ayarlarına dokunmak için bir neden kalmaz. 
Karşılaştırma yaparken gece ışığı gibi renk sıcaklığını değiştiren bir ayarın devrede
olup olmadığını da not edin.

![Soluk HDR görüntüsünde masaüstü, oyun, RGB aralığı ve dock bağlantısı kontrollerini
ayıran şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/hdr-renk-kontrol.png)

Renk değişiminin görüldüğü yere göre ilk ayarı seçmeye yarayan açıklayıcı şema.

## Yalnızca oyunda sorun varsa neye bakılır?

Oyunun kendi HDR seçeneğini kontrol edin. Windows’ta HDR açılmış olsa da oyun ayrı
bir seçenek sunabilir. Menüde kâğıt beyazı, tepe parlaklığı veya siyah seviyesi 
gibi seçenekler varsa oyun içindeki deneme ekranından ilerleyin. Başka bir monitör
için paylaşılan sayıları kopyalamak yerine kendi ekranınızda açık ve koyu ayrıntıların
nerede kaybolduğuna bakın. Her seferinde tek ayarı değiştirin ve önceki değerleri
not edin.

Windows’un Auto HDR özelliği ile oyunun kendi HDR modu da ayrı seçeneklerdir. Oyunun
kendi HDR uygulaması varsa önce onu, sonra gerekiyorsa farklı bir ayarı ayrı ayrı
deneyin. Oyun HDR açılır açılmaz yeniden başlatma istiyorsa yeni oturumda aynı kayıt
noktasına dönün. Gündüz açık alandaki bir sahneyle gece karanlık bir sahneyi kıyaslamak
doğru fikir vermez. Aynı oyun sahnesinde gölgelerin ayrıntısını ve parlak bölgelerdeki
dokuyu kontrol edin.

Sorun yalnızca bir oyunda ortaya çıkıyorsa ikinci bir HDR oyunu veya doğrulanmış
bir HDR video ile deneme yapın. İkinci içerik normal görünüyorsa sistem genelindeki
renk aralığını değiştirmeden önce ilk oyunun ayarına dönün. İki içerik de benzer
biçimde soluksa ekran modu, bağlantı yolu ve kalibrasyon daha anlamlı kontrol noktaları
olur.

## Siyahlar gri görünüyorsa RGB aralığını karşılaştırın

Ekran kartı ayarında tam ve sınırlı aralık seçenekleri varsa monitör veya televizyonun
aynı sinyali hangi aralıkta beklediğini kılavuzdan kontrol edin. Amaç bir seçeneği
her ekranda zorlamak değil, iki ucu eşleştirmektir. Bir tarafta sınırlı, diğer tarafta
tam aralık bekleniyorsa siyah seviyesi ve kontrast hatalı görünebilir. Ters eşleşmede
koyu detayların ezilmesi de mümkündür. Bazı ekranlarda bu seçenek girişe veya görüntü
moduna göre görünür.

Denemeye başlarken mevcut ayarları yazın. GPU çıkış aralığını değiştirirken aynı
anda monitörde farklı bir görüntü profiline geçmeyin. Önce aynı koyu sahneyi izleyin:
Siyah alanların tamamı gri mi, yoksa yalnızca gölgelerin içindeki ayrıntılar mı 
eksik? Ardından açık renkli bir alanda ayrıntıların korunup korunmadığına bakın.
Beklenmedik sonuç alırsanız son değiştirdiğiniz ayarı geri çevirin. Özellikle bir
TV kullanıyorsanız girişin PC olarak etiketlenmesi veya otomatik aralık algılama
gibi seçeneklerin davranışı modele bağlıdır.

## Dock, adaptör ve kablo nasıl elenir?

USB-C dock üzerinden görüntü geliyor diye bilgisayarın ve ekranın bütün görüntü 
modları kullanılabiliyor olmayabilir. Aradaki aygıtın desteklediği çözünürlük, yenileme
ve HDR kombinasyonunu model kılavuzunda kontrol edin. Hedefiniz 4K ve yüksek yenileme
ise üretici belgesinde bu özelliklerin aynı anda desteklenip desteklenmediğine bakın.
Tek tek listelenmeleri aynı bağlantıda birlikte çalışacaklarını kanıtlamaz.

En iyi karşılaştırma aynı monitöre bilgisayarın uygun çıkışından doğrudan bağlanmaktır.
Ekran değişmeden dock’u aradan çıkarın. Önce aynı çözünürlük ve yenileme hızını,
ardından HDR’nin açık olduğunu doğrulayın. Doğrudan bağlantıda sonuç düzelirse monitörün
kendisini değiştirmeden önce dock ve adaptör zincirine dönün. Aradaki cihaz görüntüyü
hiç vermiyorsa [USB-C dock görüntü sorunları rehberi](https://uzmaniz.net/usb-c-dock-goruntu-vermiyor/)
bağlantı yolunu ayrı test etmeye yardımcı olur.

HDR açıldığında yenileme hızı da düşmüşse Windows’un Gelişmiş ekran bölümünde seçilen
çözünürlüğü ve hızı yeniden okuyun. Bir ayarı düzelttiğinizi düşünürken diğerinin
değişmiş olması mümkündür. Beklediğiniz yenileme seçeneği listede yoksa [Windows 11’de yüksek yenileme hızı görünmüyor rehberindeki](https://uzmaniz.net/monitor-144hz-gorunmuyor/)
port ve ekran seçimi adımlarını deneyin.

## Kalibrasyonu hangi aşamada yapmalısınız?

Önce bağlantının kararlı olduğunu, doğru ekranı seçtiğinizi ve HDR’nin gerçekten
açık olduğunu doğrulayın. Ardından Windows HDR Calibration uygulamasını kullanacaksanız
ayarı günlük kullanımda kullandığınız ekran modunda yapın. Test deseninde görünmesi
istenen ayrıntıyı takip edin; değerleri sırf daha canlı görüntü elde etmek için 
rastgele yükseltmeyin. Monitörün kendi görüntü işleme ayarlarını sonradan değiştirirseniz
eski karşılaştırmanın koşullarını da değiştirmiş olursunuz.

Birden fazla ekranla çalışıyorsanız test penceresinin doğru ekranda olduğunu kontrol
edin. Örneğin dizüstünün dahili ekranı ve harici monitör farklı ayarlara ihtiyaç
duyabilir. Birini kalibre ederken diğer ekranın ayarını değiştirirseniz hangi sonucu
değerlendirdiğinizi karıştırabilirsiniz. Kalibrasyon sonrası önce tanıdık bir HDR
sahnesini, ardından SDR masaüstünü açın. Birindeki değişiklik diğerini olumsuz etkiliyorsa
parlaklık dengesini tekrar ele alın.

## Hangi ayarı geri alacağınızı nasıl anlarsınız?

Bir not tutun: Ekran adı, bağlantı türü, çözünürlük, yenileme hızı, HDR durumu ve
değiştirdiğiniz tek ayar. Örneğin doğrudan bağlantıda bir oyun düzeliyor fakat masaüstü
aynı görünüyorsa dock sorununun sınırını görmüş olursunuz. Kablo aynı kalırken yalnızca
SDR parlaklığını değiştirdiğinizde belge görünümü düzeliyorsa bağlantıyı yeniden
kurmanız gerekmez. Bir testte hem kabloyu hem monitör modunu hem de renk aralığını
değiştirdiyseniz sonucu yorumlamadan önce değişiklikleri sırayla ayırın.

Bir başka örnek: HDR film iyi, oyun koyu ve masaüstü normal. Bu durumda önce oyunun
kendi menüsüne dönün. HDR film de aynı şekilde bozuksa ikinci bir bağlantı ve farklı
içerik ile deneme yapın. Her ayar değişikliğinden sonra asıl sorunun görüldüğü uygulamaya
geri dönmek, yalnızca ayar menüsündeki değerin değiştiğini kontrol etmekten daha
yararlıdır.

## Örnek kurulum: Aynı ekran, iki farklı kaynak

Monitöre hem dizüstü hem masaüstü bilgisayar bağlıysa önce sorunlu bilgisayarı seçin.
Her bilgisayarda ekran ayarlarını ve aktif girişi not edin. Birinde aynı sahne normal,
diğerinde soluksa monitörün her giriş için ayrı görüntü modu saklayıp saklamadığını
kontrol edin. Örneğin bir girişte oyun modu, ötekinde sinema modu açık olabilir.
Kaynağı değiştirirken monitör menüsünde de bir değişiklik görüyorsanız iki kurulumun
eşit ayarda olduğunu varsaymayın.

Önce ekranın mevcut ayarlarını kaydedin, sonra tek bir girişte hem SDR hem HDR içerik
deneyin. Dizüstü piliyle çalışırken ve prize takıldığında farklı davranıyorsa test
koşulunu da yazın. Bir bilgisayarda HDR düğmesi görünmüyorsa o anda seçili ekranı,
bağlantı yolunu ve Windows’un gösterdiği HDR desteğini kontrol edin. Her iki bilgisayarda
farklı kablolar ve farklı bağlantı türleri kullanıyorsanız sonuçlardan birini doğrudan
ekranın arızalı olduğuna bağlamak için erken olur.

## HDR her zaman açık mı kalmalı?

Gün boyu metin düzenliyor, ara sıra HDR oyun oynuyorsanız iki kullanım için aynı
ayarın size uygun olup olmadığını deneyin. Masaüstü görüntüsü tercih ettiğiniz gibi
değilse SDR parlaklığını ayarlamak yeterli olabilir. HDR içeriği az kullanıyorsanız
ve sonuç sizi tatmin etmiyorsa ihtiyacınız olduğunda açıp diğer zamanlarda SDR kullanmak
da mümkündür. Bir ekranda HDR desteğinin listelenmesi, her sahnede daha iyi görüntü
alacağınız anlamına gelmez.

Son karşılaştırmayı gerçekten önem verdiğiniz içerikle yapın. Bir oyunda gölgelerde
ayrıntı arıyorsanız aynı sahneyi tekrar açın. Film izlerken parlak bir pencere içindeki
detay kayboluyorsa test için o sahneyi seçin. Masaüstü içinse beyaz belge ve koyu
arayüzü art arda açın. Bu kontrollerin her biri başka bir soruya cevap verir; tek
bir parlak fotoğraf bütün kullanım biçimlerini temsil etmez.

## Windows 11 Pil Sağlığı Nasıl Ölçülür? Pil Raporu Okuma Rehberi

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/windows-11-pil-raporu/
- Yayımlanma: 2026-11-10T06:03:43+03:00
- Yazar: admin

Dizüstünüz geçen yıl yarım günü çıkarıyordu, bugün öğlene kalmadan şarj istiyor.
Bu değişim pilin eskimesinden de, bilgisayarın aynı sürede daha fazla enerji harcamasından
da kaynaklanabilir. Windows 11’in pil raporu iki ihtimali ayırmak için iyi bir başlangıç.
Raporu oluşturmak için ek program kurmanız gerekmez. Asıl iş, rapordaki kapasite
değerini kullanım saatleriyle birlikte okumak.

Örneğin 60.000 mWh tasarım kapasitesi olan pil, son raporda tam şarjda 48.000 mWh
tutabiliyorsa nominal kapasitesinin yaklaşık yüzde 80’i kadar enerji depoluyor demektir.
Buna karşılık kapasite önceki aylara yakınsa ve pil yalnızca görüntülü görüşmelerde
hızlı bitiyorsa önce iş yüküne bakın. Aynı yüzdeden başlayan iki kullanım, ekran
parlaklığı ve çalışan uygulamalar farklıysa aynı süreyi vermez.

## Windows 11 pil raporu nasıl oluşturulur?

 1. Başlat menüsüne **Komut İstemi** yazın.
 2. Uygulamayı **Yönetici olarak çalıştır** seçeneğiyle açın.
 3. `powercfg /batteryreport` komutunu yazıp Enter’a basın.
 4. Komutun ekrana yazdığı HTML dosyasının yolunu kopyalayın ve Dosya Gezgini’nden 
    açın. Rapor tarayıcıda görüntülenir.

[Microsoft’un Windows 11 pil kılavuzu](https://support.microsoft.com/en-us/windows/experience/power-battery/caring-for-your-battery-in-windows)
raporu bu yöntemle oluşturmayı anlatıyor. Dosyayı nereye kaydettiğinizi bulamıyorsanız
tahmin yürütmek yerine komutun verdiği yolu okuyun. [Powercfg seçenekleri belgesine](https://learn.microsoft.com/en-gb/windows-hardware/design/device-experiences/powercfg-command-line-options)
göre `/output` ile dosyanın adını ve konumunu da seçebilirsiniz. Komut İstemi’nde
kullanıcı klasörüne ayrı bir dosya yazmak için `powercfg /batteryreport /output "%
USERPROFILE%\pil-raporu.html"` kullanılabilir.

HTML dosyası bir ölçüm geçmişidir; onu açmak yeni bir pil testi başlatmaz. Raporu
daha sonra karşılaştırmak için saklayacaksanız dosya adına tarihi ekleyin. Başkasıyla
paylaşmadan önce bilgisayar adı, aygıt bilgileri ve varsa pil seri numarası gibi
alanları gözden geçirin. Kapasiteyi yorumlatmak için çoğu zaman ilgili iki değeri
ve kullanım koşullarını yazmanız yeterlidir.

## Hızlı okuma tablosu

| Rapor bölümü | Ne için kullanılır? | 
| Design Capacity | Pilin tasarlandığı nominal enerji kapasitesi | 
| Full Charge Capacity | Pilin bugün tam şarjda tutabildiği tahmini enerji | 
| Cycle Count | Aygıt bildiriyorsa şarj döngüsü bilgisi | 
| Battery Capacity History | Kapasitenin haftalar veya aylar içindeki değişimi | 
| Recent Usage ve Battery Usage | Son kullanımdaki güç durumları ve pil tüketimi | 
| Battery Life Estimates | Geçmiş kullanıma dayanan çalışma süresi tahminleri |

## Pil sağlığı yüzdesi nasıl hesaplanır?

Raporun **Installed Batteries** bölümünde aynı pil için **Full Charge Capacity**
değerini **Design Capacity** değerine bölün ve 100 ile çarpın. Birimler aynı olmalı.
Örneğin 48.000 ÷ 60.000 × 100 = yüzde 80. Fark yaklaşık yüzde 20 kapasite kaybına
karşılık gelir. Görev çubuğundaki şarj yüzdesi ise pilin o an ne kadar dolu olduğunu
gösterir. Yaşlanmış bir pil de mevcut kapasitesine ulaştığında yüzde 100 şarj gösterebilir.

Bu hesap bir tahmindir. Raporda birden fazla pil varsa alanları aynı satır veya 
aynı pil bloğundan alın. Bir pilin tasarım değerini diğerinin tam şarj değeriyle
karşılaştırmayın. Döngü sayısı alanı boş veya çizgi olarak görünüyorsa bunu sıfır
döngü diye yorumlamayın; aygıt bu bilgiyi Windows’a bildirmiyor olabilir. Döngü 
bilgisi mevcut olsa bile tek başına kullanım süresini açıklamaz.

Özellikle yeni pilde ölçülen değerin nominal değere çok yakın çıkması veya küçük
farklılıklar görülmesi mümkündür. Önemli olan tek sayıdan kesin bir arıza sonucu
çıkarmamak. Bir hafta 48.000, sonraki hafta 47.500 mWh gördüğünüzde önce daha uzun
geçmişe bakın. Değer birkaç ay boyunca benzer seviyedeyse bir ölçüm farkı, belirgin
ve sürekli düşüyorsa farklı bir durum söz konusu olabilir.

![Windows pil raporundaki tasarım kapasitesi, tam şarj kapasitesi, geçmiş ve uyku
tüketimi alanlarını özetleyen şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/
11/win-pil-kontrol.png)

Pil raporunda önce kapasiteye, sonra geçmişe ve tüketimin gerçekleştiği güç durumuna
bakın.

## Kapasite kaybı ile fazla tüketimi nasıl ayırırsınız?

**Battery Capacity History** bölümünde tarih aralıklarını karşılaştırın. Tam şarj
kapasitesi birkaç ay boyunca düşmüş ve bilgisayar benzer işlerde daha kısa çalışmaya
başlamışsa kapasite kaybı süreyi açıklayabilir. Kapasite yerinde dururken yeni bir
uygulamayla çalışmaya başladığınız gün tüketim arttıysa önce iş yüküne bakın. Ekran
parlaklığı, harici aygıtlar, arka plan eşitlemesi ve görüntülü toplantılar bu karşılaştırmayı
değiştirebilir.

Küçük bir deneme için aynı parlaklıkta, aynı güç modunda ve aynı ağda yarım saat
normal iş yapın. Başlangıç ve bitiş yüzdesini not edin. Ertesi gün benzer başlangıç
seviyesinden aynı uygulamalarla tekrar deneyin. Bir gün yalnızca belge okurken diğer
gün oyun oynadıysanız sonuçları pil eskimesi kanıtı olarak karşılaştırmayın. Oyun
yükünde performansın da değiştiğini görüyorsanız [oyunlarda takılma ve FPS düşüşü rehberindeki](https://uzmaniz.net/oyunlarda-takilma-fps-dususu/)
güç modu ve sıcaklık kontrolleri ek bağlam sağlayabilir.

**Battery Life Estimates** bölümünü garanti edilen çalışma süresi gibi okumayın.
Rapor, geçmiş tüketimden bir tahmin çıkarır. Yeni bir iş yüküne geçince aynı kapasiteyle
daha az veya daha çok çalışma süresi elde edebilirsiniz. Seyahat için pratik bilgi
istiyorsanız örneğin iki saat boyunca gerçekten yapacağınız işi pilde deneyin ve
kalan şarja bakın. Günlük plan yaparken bu ölçüm, farklı kullanım dönemlerinin ortalamasından
daha anlamlı olabilir.

## Bilgisayar uyurken pil bitiyorsa

Önce **Recent Usage** bölümünde bilgisayarı ne zaman prizden çektiğinizi, ne zaman
kullandığınızı ve hangi aralıklarda beklemede kaldığını karşılaştırın. Kapağı kapatmak
her ayarda aynı davranışı başlatmaz. Bilgisayar uykuya geçmediyse veya bir süre 
daha çalıştıysa kapağın kapanmış olması tüketimin durduğu anlamına gelmez. Bir gece
uyku, başka bir gece tam kapatma deneyip başlangıç ve bitiş yüzdesini kaydedin. 
İki sonuç arasındaki farkı görmeden doğrudan pil değişimine karar vermeyin.

Desteklenen Modern Standby sistemlerinde Microsoft’un Powercfg belgesindeki `powercfg/
sleepstudy` komutu uyku oturumlarını daha ayrıntılı incelemeye yardım eder. Bu rapor
her bilgisayarda aynı bilgileri sunmayabilir. Yatmadan önce şarj durumunu not edip
uyku ile tam kapatma sonuçlarını ayırmak, telefonda da benzer bir teşhis mantığıdır.
İlgili kontroller için [telefonun şarjı gece neden biter rehberine](https://uzmaniz.net/telefonun-sarji-gece-neden-biter/)
bakabilirsiniz.

## İkinci el laptop alırken hangi sayılara bakılır?

Satıcıdan yakın tarihte oluşturulmuş raporun kapasite bölümünü isteyin. Örneğin 
56.000 mWh tasarım ve 49.000 mWh tam şarj kapasitesi yaklaşık yüzde 87,5 verir. 
Bu sayı pilin sizin kullanımınızda kaç saat çalışacağını söylemez. Mümkünse cihazı
fişten çekip kısa süre aynı parlaklıkta kullanın. Yüzdenin düzenli azalıp azalmadığına
ve cihazın şarj var gösterirken kapanıp kapanmadığına dikkat edin. Prizde çalışan
bir dizüstünün pilde de sorunsuz olduğunu varsaymayın.

Kapasite geçmişinde ani yükseliş varsa pil değişmiş olabilir, ancak tek başına tablo
bunu kanıtlamaz. Değişim tarihi ve varsa servis belgesini sorun. Satıcı rapor veremiyorsa
bu da tek başına arıza kanıtı değildir; cihazı görürken raporu oluşturmak veya pilde
kısa bir deneme istemek daha işe yarar. İki aday arasında kalırsanız kapasite yüzdesinin
yanında pil değişiminin mümkün olup olmadığını ve cihazın sizin iş yükünüzdeki gerçek
davranışını karşılaştırın.

## Şarj yüzde 80’de duruyorsa pil eskimiş midir?

Bazı dizüstüler uzun süre prizde kullanılınca üreticinin şarj sınırı özelliğiyle
yüzde 80 civarında durabilir. Bu durum, rapordaki tam şarj kapasitesinin tasarım
kapasitesine oranıyla aynı şey değildir. Örneğin cihaz şarjı yüzde 80’de tutarken
rapor hâlâ nominal kapasiteye yakın bir değer gösterebilir. Ayarı değiştirmeden 
önce cihazınızın kendi yönetim uygulamasını ve model kılavuzunu kontrol edin. Seyahat
için geçici tam şarj ile masa başında sürekli takılı kullanım farklı ihtiyaçlardır.

Pil şişmesi, kasa veya dokunmatik yüzeyde kabarma gibi fiziksel bir belirti varsa
rapor yüzdesine bakarak kullanmaya devam etmeyin. Microsoft’un pil kılavuzu şişen
pil bulunan cihazın kullanılmamasını öneriyor. Normal kapasite düşüşünde ise karar
kullanımınıza bağlıdır: Prizden uzakta ihtiyaç duyduğunuz süreyi karşılıyor, beklenmedik
kapanma olmuyor ve fiziksel belirti görünmüyorsa tek bir yüzdeye bakıp değişim planlamak
yerine bir sonraki raporda eğilimi kontrol edin.

## İki raporu karşılaştırırken kısa bir kayıt tutun

İlk rapordan tarihi, tasarım kapasitesini, tam şarj kapasitesini ve pilde yaptığınız
kısa denemenin süresini yazın. İkinci raporu benzer koşullarda alıp değerleri yan
yana koyun. Örneğin kapasite aynı kalıyor ancak pil sadece kapağı kapattığınız gecelerde
hızla boşalıyorsa araştırmayı uyku davranışına yöneltin. Aynı kullanımda hem kapasite
hem süre düzenli düşüyorsa üretici tanı aracını veya servis desteğini değerlendirin.
Şarj yüzdesi bir anda sıçrıyor ya da bilgisayar beklenmedik biçimde kapanıyorsa 
bu davranışı da kaydedin. Rapordaki sayı, ne zaman ve hangi koşullarda sorun yaşadığınızı
bildiğinizde daha çok işe yarar.

## Üç pil raporu örneği ve sonraki adım

### Kapasite düşmüş, çalışma süresi de kısalmış

Geçen yıl 53.000 mWh, bu ay 43.000 mWh gören ve aynı belge işinde daha kısa süre
çalışan bir cihazda iki bulgu birbiriyle uyumludur. Pilin nominal değeri 55.000 
mWh ise güncel oran yaklaşık yüzde 78’dir. Bu durumda ihtiyaç duyduğunuz süreyi 
karşılayıp karşılamadığına bakın. Yeni bir pil düşünüyorsanız önce dizüstünün tam
modelini ve üreticinin sunduğu pil seçeneğini doğrulayın. Sırf oran belli bir sayının
altına indi diye bütün modeller için aynı değişim kararını vermek doğru olmaz.

### Kapasite benzer, tüketim yalnızca bir uygulamada artmış

Önceki ve güncel rapor yaklaşık aynı kapasiteyi gösteriyor, ancak video görüşmelerinde
pil daha hızlı azalıyorsa aynı görüşme koşullarını karşılaştırın. Kamera açık mı,
ekrana içerik paylaşılıyor mu, başka bir uygulama arka planda çalışıyor mu? Bir 
sonraki denemede yalnızca bir farkı değiştirin. Örneğin kamera açık ve kapalı iki
kısa görüşmeyi benzer başlangıç seviyesinde yapın. Fark sadece o uygulamada görülüyorsa
bütün pil kullanımını tek bir oturumdan değerlendirmeyin.

### Şarj göstergesi beklenmedik şekilde düşüyor

Cihaz yüzde 35 gösterirken bir anda kapanıyorsa raporda kalan kapasite makul görünse
bile yaşanan durumu ayrıca inceleyin. Hangi uygulama çalışıyordu, bilgisayar ne 
kadar süredir pildeydi ve olay tekrarlandı mı, bunları yazın. Sonra cihaz üreticisinin
tanılama adımlarına bakın. Pil göstergesini düzeltmek için art arda zorla boşaltma
denemeleri yapmak yerine önce üretici yönergelerini izleyin. Raporun tahmini kapasiteyi
göstermesi, ani kapanmanın nedenini tek başına ortaya çıkarmaz.

Raporu ilk kez okuyorsanız en kısa yol üç soruya cevap vermektir: Pil bugün ne kadar
enerji tutuyor, bu değer geçmişte neydi ve enerji en çok hangi kullanımda harcanıyor?
Birinci soru için kapasite bölümüne, ikincisi için geçmişe, üçüncüsü için kullanım
saatlerine bakın. Bu üç cevap birlikte, sırf şarj yüzdesine bakarak ulaşamayacağınız
bir değerlendirme sağlar.

## PS5 ve Xbox’ta NAT Tipi Sorunu: Çift NAT ve CGNAT Nasıl Anlaşılır?

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/konsol-nat-tipi/
- Yayımlanma: 2026-11-10T05:07:43+03:00
- Yazar: admin

PS5 veya Xbox internete bağlı, oyun indiriyor ama arkadaş daveti çalışmıyor, sesli
sohbet kopuyor ya da eşleşme başlamıyor. Konsolun NAT sonucu bu durumda yararlı 
bir ipucu olabilir. Ancak ilk iş modem ayarlarına girip port açmak değil. Aynı sorun
başka bir oyunda da oluyor mu, kabloyla tekrarlanıyor mu ve konsol ana yönlendiriciye
bağlandığında değişiyor mu? Bu üç karşılaştırma çoğu zaman hangi tarafa bakmanız
gerektiğini gösterir.

Örneğin yeni bir mesh sistemine geçtikten sonra Xbox çift NAT uyarısı verdiyse, 
evde iki cihazın birden yönlendirici olarak çalışması olasıdır. Buna karşılık evde
tek cihaz varsa ve onun dış ağ adresi operatörün paylaşımlı IPv4 aralığındaysa, 
aynı ayar değişikliği çözüm getirmeyebilir. Belirtiler benzer olsa da sorun ağın
farklı yerlerindedir.

## NAT tipi neyi söyler?

NAT, ev ağındaki cihazların internete çıkarken kullandığı adreslerin çevrilmesini
sağlar. Konsolun gösterdiği NAT tipi, bazı bağlantıların ne kadar kısıtlı olabileceğine
dair platforma özgü bir göstergedir. PS5’te sayılı bir tip, Xbox’ta ise Açık, Orta
veya Katı gibi adlar görebilirsiniz. Bunları bire bir aynı ölçek kabul etmeyin. 
Sonuç, gecikme veya indirme hızı testi yerine de geçmez. Hızlı dosya indiren bir
konsol, belirli bir oyuncuyla bağlantı kurmakta zorlanabilir.

Aynı şekilde, kısıtlı bir NAT sonucu her oyunun çalışmayacağı anlamına gelmez. Oyunun
bağlantıyı kendi sunucusu üzerinden yürütmesi ile oyuncular arasında daha doğrudan
bağlantı kurması farklı davranışlar doğurabilir. Bir oyunda sürekli sorun yaşanırken
başka bir oyunun normal çalışması bu yüzden mümkündür. Tek bir davetin başarısız
olması da tek başına NAT teşhisi değildir.

## Hızlı kontrol tablosu

| Belirti | İlk kontrol | 
| Yalnızca tek oyun veya tek arkadaş etkileniyor | Hizmet durumu, davet ve çapraz oyun ayarı | 
| Kabloya geçince kopma bitiyor | Wi-Fi sinyali ve kablosuz bağlantı koşulları | 
| Yeni router sonrası çift NAT uyarısı çıktı | Ana cihaz ile ikinci cihazın çalışma modu | 
| Ana cihaza bağlanınca da kısıtlama sürüyor | WAN IPv4 adresi ve operatörün CGNAT durumu | 
| NAT değişmedi ama maç içinde geri sıçrama var | Paket kaybı, gecikme ve sunucu durumu |

## PS5 ve Xbox’ta ilk testi nasıl yaparsınız?

PS5’te Ayarlar bölümünden Ağ menüsüne gidin, bağlantı durumu ekranında internet 
bağlantısı testini çalıştırın. [PlayStation’ın bağlantı testi adımları](https://www.playstation.com/en-us/support/games/ps4-broadcast-and-share-play-troubleshooting/)
bu menüyü gösteriyor. Sonucu, saati ve kullanılan bağlantının Wi-Fi mı kablolu mu
olduğunu yazın. Ağ bağlantısı veya PSN oturumu zaten başarısızsa önce o aşamaya 
odaklanın. İnternet testi başarılı olduğu hâlde yalnızca parti sohbeti etkileniyorsa
önce başka bir parti veya kullanıcıyla deneyin.

Xbox’ta Ayarlar, Genel ve Ağ ayarları bölümünü açın. Gösterilen NAT tipini ve varsa
çift NAT uyarısını not edin. Ağ bağlantısı ve çok oyunculu bağlantı testleri ekranda
ayrı seçenekler olarak görünüyorsa ikisini ayrı değerlendirin. Bir testin başarılı
olması, her oyunun sunucusuna aynı anda erişilebildiğini göstermez. Çalışan bir 
oyundan çıkan sonucu, hata veren oyundaki belirtiyle birlikte kaydetmek daha faydalıdır.

Her iki konsolda da kablolu bir deneme yapabiliyorsanız önce kullandığınız yönlendiricinin
aynısına bağlanın. Aynı ağda Wi-Fi’dan Ethernet’e geçince sorun düzeliyorsa NAT 
katmanı aynı kalmış olabilir. Bu durumda konsolu ana yönlendiriciye taşımadan önce
Wi-Fi sinyalini ve evdeki kablosuz bağlantı koşullarını kontrol edin. Maç sırasında
geri sıçrama ya da donma varsa [oyunlarda takılma ve bağlantı belirtileri rehberi](https://uzmaniz.net/oyunlarda-takilma-fps-dususu/)
bağlantı ile görüntü performansını ayırmaya yardımcı olur.

![Konsol bağlantı sorununda oyun, Wi-Fi, ev yönlendiricisi ve operatör katmanını
ayıran şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/konsol-nat-kontrol.png)

Belirtiyi tekrar ederek sorunun hangi ağ katmanında başladığını bulmaya yarayan 
kontrol şeması.

## Evde çift NAT olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Operatörün verdiği modem veya ağ geçidine kendi router’ınızı bağladıysanız, her 
iki cihaz da yönlendirme yapıyor olabilir. O zaman konsolun bağlantısı önce kendi
router’ınızdan, sonra operatör cihazından geçer. Şu ayrımı yapın: Fiber hattın ucunda
bir kutu ve yanında router bulunması tek başına çift NAT kanıtı değildir. Kutulardan
biri yalnızca fiber bağlantıyı Ethernet’e dönüştürüyor olabilir. Cihazların isimlerinden
çok, hangi cihazın yönlendirici görevi yaptığına bakın.

Konsolu geçici olarak ana cihazın Wi-Fi ağına veya uygun LAN portuna bağlayın. Aynı
oyunu ve NAT testini yeniden çalıştırın. Sorun bu şekilde ortadan kalkıyorsa ikinci
cihazın nasıl çalıştığını araştırın. [PlayStation’ın ilgili ağ hata belgesi](https://www.playstation.com/en-us/support/error-codes/ps5/nw-102468-1/)
de birden fazla NAT yönlendiricisi varsa ağı sadeleştirmeyi öneriyor. Ana cihaza
geçerken aynı zamanda Wi-Fi’dan kabloya geçtiyseniz iki değişiklik yapmış olursunuz;
mümkünse bağlantı türünü sabit tutarak bir kez daha deneyin.

Evdeki ikinci cihazın amacı yalnızca kapsama alanını genişletmekse üreticinin erişim
noktası modu açıklamalarına bakın. Operatör cihazının köprü modu ise farklı bir 
çözümdür ve ev telefonu, IPTV veya operatörün bağlantı ayarlarını etkileyebilir.
Değişiklikten önce hangi cihazın internet bağlantısını kurduğunu ve servislerin 
nasıl bağlı olduğunu öğrenin. Ağın kime ait olduğunu bilmiyorsanız, örneğin yurtta
ya da işyerindeyseniz, ayarlara müdahale etmeden ağ yöneticisine danışın.

## CGNAT, evdeki çift NAT’tan nasıl ayrılır?

CGNAT, operatörün IPv4 adresi paylaşımı için ağında yaptığı adres çevirisidir. Router
arayüzünde LAN adresine değil, İnternet veya WAN bölümündeki IPv4 adresine bakın.
Ardından aynı ev ağında, VPN kullanmadan görünen dış IPv4 adresiyle karşılaştırın.
Adreslerin farklı olması yukarıda başka bir ağ katmanına işaret edebilir. Ancak 
yalnızca ikinci router’ın WAN ekranına bakıyorsanız aradaki fark evdeki ana cihazdan
da kaynaklanabilir. Bu yüzden mümkünse karşılaştırmayı doğrudan operatör bağlantısını
kuran cihazda yapın.

[RFC 6598](https://www.rfc-editor.org/info/rfc6598/), operatörlerin paylaşımlı adres
alanı için 100.64.0.0/10 aralığını tanımlıyor. Ana cihazınızın WAN IPv4 adresi 100.64.0.0
ile 100.127.255.255 arasında görünüyorsa CGNAT olasılığı güçlenir. Bu aralığı görmemeniz
CGNAT’ı tek başına elemez. Operatöre hattınızın paylaşımlı IPv4 arkasında olup olmadığını
ve gerekiyorsa genel IPv4 seçeneğini sorun. Genel IPv4 ile statik IPv4 aynı kavram
değildir; bağlantı ihtiyacınızı ve sunulan paketi ayrı ayrı değerlendirin.

Telefonun internet paylaşımıyla yapılan kısa bir karşılaştırma bazen sorunu ayırmaya
yardım eder, fakat mobil hattın da adres paylaşımı kullanabileceğini unutmayın. 
Hotspot üzerinde de benzer bir sonuç almanız, evdeki router’ın kesinlikle kusursuz
olduğunu göstermez. Denemek isterseniz [telefonun internet paylaşımı rehberindeki](https://uzmaniz.net/telefon-internet-paylasimi-calismiyor/)
bağlantı kontrollerini uygulayın ve büyük oyun indirmelerini başlatmadan önce mobil
kotanızı düşünün.

## Port açmadan önce iki örnek

### Yeni mesh sisteminden sonra davetler bozuldu

Konsol önceden operatör cihazına bağlıyken çalışıyor, mesh ağına geçince uyarı veriyorsa
konsolu tekrar ana cihaza bağlayıp aynı arkadaşla aynı daveti deneyin. Birkaç denemede
sonuç aynı şekilde düzeliyorsa önce mesh sisteminin yönlendirici mi erişim noktası
mı olduğuna bakın. Bu senaryoda rastgele port açmak, ağ düzenini anlamadan ek ayar
yapmanıza neden olur. Mesh çalışma modunu değiştirmeden önce cihazın üretici kılavuzunu
okuyun ve ayarların geri dönüş yolunu not edin.

### NAT tipi aynı ama yalnızca bir arkadaşla sohbet çalışmıyor

Önce üçüncü bir arkadaşla aynı sohbeti deneyin. İkinci deneme çalışıyorsa iki tarafta
da hesap gizliliği, çapraz platform sohbeti ve davet ayarları kontrol edilmeli. 
Oyun içi ses ile konsolun parti sohbetini ayrı deneyin. Birinde mikrofon çalışıp
diğerinde çalışmıyorsa konsolu fabrika ayarına döndürmeden önce uygulamaya özgü 
ayarlara bakmak daha iyi bir başlangıçtır.

NAT sorununu doğruladıktan sonra bile konsolu DMZ’ye almak, tüm portları açmak ya
da güvenlik duvarını kapatmak iyi bir başlangıç değildir. Evdeki ikinci yönlendirme
katmanını kaldırmakla operatörün yukarıdaki adres paylaşımını değiştirmek farklı
işlemlerdir. Sonuçları karşılaştırırken konsolun gösterdiği etiketi ve asıl sorunu
birlikte izleyin. NAT sonucu değişmese bile davet, sohbet ve eşleşme tekrar çalışıyorsa
baştaki sorunu çözmüş olabilirsiniz.

## NAT sonucu düzelse bile maç neden takılabilir?

Eşleşme başlayabiliyor ama karakterler maç sırasında geriye sıçrıyorsa NAT testinden
önce aynı oyunu kablolu bağlantıyla ve farklı bir saatte karşılaştırın. Aynı anda
evde video yüklenmesi, bulut yedeklemesi veya oyun indirmesi varsa bunları not edin.
İndirme hızı yüksek görünse bile kısa bağlantı kesintileri oyunu etkileyebilir. 
Yalnızca akşam saatlerinde ve bir oyunda tekrarlanan bir sorun için ev ağını baştan
kurmaya gerek kalmadan oyunun hizmet durumuna ve diğer oyuncuların aynı anda etkilenip
etkilenmediğine bakabilirsiniz.

Sesli sohbet için de sorunun yönünü ayırın. Arkadaşınız sizi duyuyor ama siz onu
duymuyorsanız önce ses çıkışının doğru kulaklığa gittiğini kontrol edin. Her iki
tarafta da sohbet bağlantısı kuruluyor fakat ses kesiliyorsa başka bir parti ile
deneyin. Bir testin sonucunu yazarken “sohbet bozuk” yerine “partiye katılıyorum,
ses iki yönde de kesiliyor” gibi ayrıntı eklemek, hesap ve ses ayarlarını ağ sorunlarından
ayırır.

## Operatöre başvururken hangi bilgileri verin?

Bağlantının ne zaman bozulduğunu, konsolu ana cihaza doğrudan bağlayıp bağlamadığınızı
ve hatanın birden fazla oyunda tekrar edip etmediğini belirtin. Hattınızın CGNAT
arkasında olup olmadığını sorun. Operatör genel IPv4 seçeneği sunuyorsa bunun değişken
mi sabit mi olduğunu ve ücret koşullarını öğrenin. Açık IP adresinizi herkese açık
bir forumda paylaşmanız gerekmez; ekran görüntüsü gönderecekseniz adresi ve hesap
bilgilerini kapatın. Destek görüşmesinden sonra aynı oyun ve aynı bağlantı yoluyla
testi tekrarlayın. Böylece sonuç gerçekten ağ değişikliğinden mi, yoksa geçici bir
sunucu sorununun sona ermesinden mi kaynaklandı daha iyi anlaşılır.

## Anakartta DRAM Işığı Yanıyor: DDR5 Bellek Eğitimi mi, RAM Sorunu mu?

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/dram-isigi-yaniyor/
- Yayımlanma: 2026-11-10T04:00:02+03:00
- Yazar: admin

Bilgisayarı açtınız, fanlar dönüyor ama monitör siyah ve anakartta DRAM ışığı yanıyor.
Yeni DDR5 bellek taktıysanız veya BIOS ayarlarını değiştirdiyseniz ilk açılışta 
anakartın belleği hazırlaması biraz zaman alabilir. Işık sönüp sistem açılıyorsa
gördüğünüz şey bellek eğitimi olabilir. Her denemede aynı ışıkta kalıyorsa, sürekli
yeniden başlıyorsa veya sorun aylarca çalışan bir sistemde birden ortaya çıktıysa
kontrol sırası değişir.

İlk adım, ışığın gerçekten DRAM etiketine ait olduğunu ve kalıcı olarak yandığını
doğrulamak. Ardından son değişikliği not edin: Yeni bellek mi taktınız, EXPO mu 
açtınız, yoksa bilgisayarı taşıdıktan sonra mı oldu? Bu bilgi, hangi ayarı geri 
almanın veya hangi parçayı sınamanın anlamlı olduğunu gösterir.

## DRAM ışığı neyi gösterir?

Birçok anakart açılışta işlemci, bellek ve görüntü gibi bileşenleri kontrol eder.
Bu aşamaya POST denir. Tanı ışıkları olan kartlarda bu göstergeler sırayla yanıp
sönebilir. DRAM ışığının kısa süre görünmesi tek başına arıza işareti sayılmaz. 
Işık uzun süre aynı yerde kalıyorsa sistem bellek aşamasında takılıyor olabilir.
Gösterge, sorunun hangi aşamada ortaya çıktığını gösterir; hangi parçanın kesin 
arızalı olduğunu söylemez.

Renkler ve kodlar anakarttan anakarta değişebilir. Kasadaki güç ışığının yanıp sönmesiyle
anakart üzerindeki ayrı DRAM LED’ini de karıştırmayın. Örneğin [ASUS’un Q-LED sorun giderme belgesi](https://www.asus.com/sg/support/faq/1042678/)
ayrı tanı göstergelerini açıklıyor. Kendi kartınızda aynı adlar yoksa üreticinin
destek sayfasında tam modelin kılavuzuna bakın. Model sonundaki Wi-Fi, revizyon 
veya seri eki farklı bir kılavuza yönlendirebilir.

## Hızlı kontrol tablosu

| Belirti | Önce ne yapılmalı? | 
| Yeni DDR5 kurulumunda ilk açılış gecikiyor | Model kılavuzuna göre bellek eğitiminin tamamlanmasını bekleyin. | 
| Işık her açılışta sabit kalıyor | Gücü kesip üreticinin tek modül için önerdiği yuvayı kullanın. | 
| Sorun yalnızca EXPO açıldıktan sonra başladı | Varsayılan bellek ayarlarında açılışı doğrulayın. | 
| Tek modül çalışıyor, iki modül çalışmıyor | Önerilen yuva çiftini ve kitin tam kodunu kontrol edin. | 
| DRAM ışığı sönüyor ama ekran siyah kalıyor | Sonraki tanı ışığını, görüntü kablosunu ve monitör girişini kontrol edin. |

## DDR5 bellek eğitimi sırasında ne olur?

Anakartın işlemci ve bellekle güvenilir iletişim kurmak için başlangıçta bazı sinyal
ayarlarını belirlemesi gerekir. Buna bellek eğitimi denir. İlk kurulum, RAM değişimi,
BIOS sıfırlama veya bellek profili değişikliğinden sonra açılış bu nedenle uzayabilir.
O sırada fanların çalışması ve ekranın siyah kalması, tek başına bilgisayarın kilitlendiğini
göstermez. Bazı kartlarda tanı göstergesi bu aşamada uzun süre yanabilir.

Örneğin [ASUS ROG’un AM5 bellek eğitimi açıklamasında](https://rog-forum.asus.com/t5/amd-800-series/understanding-memory-training-on-amd-am5-motherboards-q-code-15/td-p/1099400)
bazı modellerde ilk açılışta Q-Code 15 veya DRAM göstergesinin görülebildiği anlatılıyor.
Bu kodu bütün markalar için genellemeyin. Belirli bir süreyi evrensel eşik kabul
etmek yerine anakartınızın açıklamalarını izleyin. İlk çalıştırmada sürekli güç 
kesmek, eğitimin tamamlanıp tamamlanmadığını görmenizi engeller.

İlk açılış tamamlanıp BIOS iki modülü ve doğru toplam kapasiteyi gösteriyorsa ikinci
bir açılış deneyin. Hem normal yeniden başlatmayı hem de bilgisayarı kapattıktan
sonraki açılışı ayrı not edin. İlk açılış gecikip sonraki açılışlar sorunsuz ilerliyorsa
bu durum, hiç açılmayan bir sistemden farklıdır. Bellek eğitiminin tamamlanması 
da tek başına uzun süreli kararlılık testi yerine geçmez.

![DRAM ışığı için ilk açılış, tek modül, EXPO ve yuva karşılaştırmasını gösteren
şema](https://uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/dram-led-kontrol.png)

DRAM ışığının ne zaman yandığı, ilk kontrolün hangisi olacağını belirler.

## Tek modülle güvenli ve anlamlı deneme yapın

Bilgisayarı kapatın, güç kaynağını kapatıp güç kablosunu çıkarın. Bellek modülünü
takıp çıkarmadan önce kartın kılavuzundaki adımları okuyun. Modülü kenarlarından
tutun, yuvadaki çentikle modülün çentiğini hizalayın. Bazı yuvalarda mandal tek 
taraftadır; sırf diğer uçta hareketli mandal yok diye modülü yana doğru zorlamayın.
Belleğin her iki ucunun da yuvaya oturduğunu kontrol edin.

Tek modül için önerilen yuvayı kılavuzdan bulun. Pek çok dört yuvalı kartta bu A2’
dir, ancak kartınızın önerisi esas alınmalıdır. İlk modülle açılışı deneyin ve eğitim
için gereken zamanı tanıyın. İlk modül sonuç vermezse gücü yeniden kesip ikinci 
modülü aynı yuvada deneyin. Aynı yuvayı kullanmak önemlidir: Hem modülü hem yuvayı
değiştirirseniz açılışı hangi farkın etkilediğini anlayamazsınız.

İki modül de önerilen tekli yuvada ayrı ayrı çalışıyor ama birlikte sorun çıkıyorsa
çift modül için önerilen yuvaları kontrol edin. Bellek kiti içindeki modüllerin 
birlikte kullanıldığından emin olun. Dış görünüşü aynı iki paketin içindeki modüller
aynı hız etiketine sahip olsa bile aynı kit olarak doğrulanmış olmayabilir. Dört
modüle geçişte neden farklı sonuçlar görülebildiğini [DDR5’te iki ve dört modül rehberinde](https://uzmaniz.net/ram-iki-mi-dort-modul-mu/)
ayrıca ele aldık.

## EXPO açınca görüntü gittiyse

Sistem daha önce varsayılan ayarlarla açılıyor, EXPO seçildikten sonra siyah ekranda
kalıyorsa önce varsayılana dönmeye çalışın. BIOS açılabiliyorsa profili kapatın 
ve tekrar deneyin. BIOS’a hiç erişilemiyorsa kendi kartınızın kılavuzunda belirtilen
Clear CMOS yöntemini uygulayın. İşlemden önce kılavuzdaki güç talimatlarını takip
edin ve doğru düğme ya da pinleri modelin şemasından doğrulayın. Yerinden emin olmadığınız
pinleri kısa devre etmeyin.

CMOS temizliği özel fan ayarları veya açılış sırası gibi başka BIOS ayarlarını da
varsayılana döndürebilir. BIOS’a erişiminiz varsa değiştirdiğiniz ayarları önceden
not edin. Sonra profil kapalıyken sistemin gerçekten açıldığını kontrol edin. Belleğin
varsayılan hızda çalışması, üzerindeki daha yüksek profil değerinin her işlemci,
anakart ve modül düzeninde kararlı olacağı anlamına gelmez.

[AMD’nin bellek uyumluluk listesi](https://www.amd.com/en/products/processors/ryzen-compatible-memory.html)
kit kodlarını, varsayılan değerleri ve test edilen hız aşırtma profillerini ayrı
gösteriyor. Anakart üreticisinin bellek destek listesinde de tam kit kodunu ve test
edilen modül sayısını arayın. Aynı marka ve kapasite tek başına yeterli eşleşme 
değildir. Önceliğiniz açılışı geri getirmekse bellek voltajlarını deneme yanılmayla
artırmak yerine çalıştığı doğrulanan ayarda kalın.

## BIOS ve işlemci uyumu ne zaman kontrol edilmeli?

Yeni bir bilgisayar topladıysanız ve iki modül de tek başına açılış vermiyorsa, 
işlemcinin kartın destek listesinde olup olmadığına ve hangi BIOS sürümünden itibaren
desteklendiğine bakın. Bellek kontrolü işlemci ve anakartla birlikte çalıştığı için
yalnızca RAM satın alma tarihine bakarak teşhis konulamaz. Model ve gerekli sürümü
eşleştirmek için [işlemci ve anakart uyumu rehberindeki](https://uzmaniz.net/islemci-anakart-uyumu/)
destek listesi adımlarını kullanabilirsiniz.

BIOS güncellemesi gerekiyorsa kartın tam modeline ait dosyayı ve üreticinin tarif
ettiği yöntemi kullanın. Bazı anakartlar görüntü almadan güncelleme yapabilen özel
bir özelliğe sahiptir, bazılarında önce desteklenen bir işlemciyle açılış gerekir.
Yöntemi modelin kılavuzundan doğrulamadan başka bir kart için hazırlanmış dosyayı
veya videodaki adımları uygulamayın. Açılış sorununun başından beri mi sürdüğünü,
yoksa bir ayar değişikliğinden hemen sonra mı başladığını ayırmak burada da önemlidir.

## Üç deneme sonucunu nasıl yorumlarsınız?

### Birinci modülle açılıyor, ikinciyle aynı yuvada açılmıyor

İki denemenin de varsayılan ayarlarda olduğundan ve modüllerin tamamen oturduğundan
emin olun. İkinci modülle sonucu bir kez daha doğrulayın. Aynı yuvada yalnızca tek
bir modül tekrar tekrar başarısız oluyorsa o modül veya kit daha güçlü bir şüphelidir.
Servise yazarken iki modülün kodunu, kullanılan yuvayı ve BIOS sürümünü iletin. 
Bir kit içindeki tek modülü farklı bir paketle değiştirmeden önce üreticinin garanti
yöntemine bakın.

### Her iki modül tek başına açılıyor, birlikte açılmıyor

Modüllerin kılavuzdaki önerilen çifte takıldığını doğrulayın. İki modülle EXPO kapalıyken
deneyin ve varsa farklı tanı kodunu not edin. Varsayılan ayarda iki modülle açılıyorsa
kapasiteyi BIOS’ta kontrol edin. Yalnızca profil açıkken açılmıyorsa ilk iş çalışan
ayara geri dönmek. Varsayılan ayarda bile iki modül çalışmıyorsa ikinci yuvanın 
kendisi, yerleşim ve platform uyumu ayrıca incelenmeli.

### DRAM ışığı sönüyor, ama görüntü yine yok

Tanı ışıkları bir sonraki aşamaya geçtiyse sürekli RAM söküp takmayın. VGA ışığı
kalıyor mu, monitörde doğru giriş seçili mi ve kablo sisteminizde kullanılabilir
görüntü çıkışına mı takılı, bunları kontrol edin. Ayrı ekran kartı olan bir sistemde
kablonun anakart çıkışında kalması yanıltıcı olabilir. Ekrana hiç sinyal gelmemesi
ile BIOS görünüp işletim sisteminin yüklenmemesi de farklı sorunlardır.

Son denemede çalışan düzeni bir kenara yazın: modül sayısı, yuvalar, BIOS sürümü
ve profil durumu. Açılışı düzelttikten sonra kararlılığı normal kullanımda ve uygun
bir bellek testiyle doğrulayın. Böylece sorun tekrarlarsa bütün adımları baştan 
yapmak yerine hangi değişiklikten sonra ortaya çıktığını görebilirsiniz.

## Servise gitmeden önce hangi bilgileri toplamalı?

Arızayı bir başkasının da tekrar edebilmesi için “DRAM yanıyor” demekten fazlasını
not edin. Anakartın tam modeli, işlemci, bellek kitinin kutudaki parça numarası,
takılı modül sayısı ve kullanılan yuvalar başlangıç için yeterlidir. Sistem hiç 
açılmıyorsa BIOS sürümünü tahmin etmeyin. Bildiğiniz son sürümü veya kartın kutusunda
yazan sürüm bilgisi varsa onu belirtin. Bir kod göstergesi varsa açılışta kaldığı
kodu ve beklediğiniz süreyi de yazın.

Örneğin A2’de birinci modülle BIOS açılıyor, aynı yuvada ikinci modülle açılmıyor
ve bu sonuç tekrarlanıyorsa iki denemenin de aynı BIOS ayarında yapıldığını ekleyin.
Tam tersine her iki modül de aynı yuvada çalışıyorsa “iki modül arızalı” sonucuna
varmak erken olur. İkinci modül eklendiğinde hangi yuvanın kullanıldığını, EXPO’nun
açık olup olmadığını ve iki modülün aynı kutudan çıkıp çıkmadığını kaydedin. Bu 
ayrıntılar destek ekibinin bir sonraki testi daha doğru seçmesini sağlar.

Bilgisayar ancak belirli bir düzende açılıyorsa o düzeni değiştirmeden önce önemli
dosyaları yedekleyin. Birkaç açılış sorunsuz geçti diye bellek ayarlarını peş peşe
değiştirmeyin. Önce çalışan düzenle günlük işlerinizi yapın ve yeniden başlatmayı
deneyin. Açılış başarılı olsa bile işletim sistemi yüklenirken rastgele yeniden 
başlama veya uygulama hataları görürseniz, başlangıçtaki DRAM ışığı ile çalışma 
sırasında yaşanan hataları ayrı not edin. Aynı ayarda her ikisinin de tekrarlandığını
görmek, tek başına bir tanı ışığından daha fazla bilgi verir.

En pratik sıra şudur: Önce anakart kılavuzuyla tanı ışığını eşleştirin, ardından
ilk eğitim için zaman tanıyın. Işık kalıcıysa önerilen yuvada tek modül ve varsayılan
ayarlarla başlayın. Bu temel düzen çalıştığında ikinci modülü, en son da kullanmak
istediğiniz bellek profilini ekleyin. Sonuç bozulduğu anda son değişikliği geri 
alıp tekrar deneyin.