# Çapraz Ethernet kablosu nedir? Crossover ne zaman gerekir?

- Bağlantı: https://uzmaniz.net/capraz-ethernet-kablosu/
- Yayımlanma: 2026-11-13T00:06:43+03:00
- Yazar: admin

İki eski bilgisayarı doğrudan birbirine bağladığınızda Ethernet ışığı hiç yanmıyorsa,
çapraz kablo gerekebilir. Ancak güncel bilgisayarlarda ve ağ cihazlarında ilk denemeniz
normal bir Ethernet kablosuyla olmalı. Bunun nedeni Auto-MDI/MDIX özelliği: Uygun
bir port, gönderme ve alma çiftlerinin yönünü kendisi ayarlayabilir. Çapraz kablo,
bu otomatik eşlemenin olmadığı belirli bağlantılar için hâlâ işe yarar.

Kabloyu seçmeden önce iki cihazın **tam olarak hangi portlarını** bağladığınızı 
belirleyin. Bilgisayarın ağ portuyla eski bir switch’in normal portu, iki eski switch’in
normal portundan farklı bir örnektir. Bir cihazın yaşına veya kablonun dış rengine
bakmak bu ayrımı yapmaya yetmez. Port etiketini, model kılavuzunu ve mümkünse çalışan
bir kabloyla gözlemlediğiniz bağlantı durumunu birlikte değerlendirin.

## Düz ve çapraz Ethernet kablosu arasındaki fark

Düz kabloda bir uçtaki her pin diğer uçtaki aynı pine gider. Örneğin pin 1 karşı
uçta pin 1’e, pin 2 pin 2’ye bağlanır. Kablonun iki ucu da T568A veya ikisi de T568B
düzeninde sonlandırıldıysa doğru yapılmış bir düz bağlantı elde edilir. Ethernet
bağlantısında günlük olarak kullandığımız hazır patch kabloların büyük bölümü bu
iş içindir.

Klasik 10/100 Mb/sn çapraz kabloda iki çiftin yerleri değiştirilir. Bir uçtaki 1
ve 2 numaralı pinler karşı uçtaki 3 ve 6 numaralı pinlere gider. Diğer çift de ters
yönde karşılanır. Bu düzen, aynı tip iki eski portun gönderme uçlarını karşı tarafın
alma uçlarına bağlar. Bir ucu T568A, diğer ucu T568B yapmak bu klasik çapraz düzeni
oluşturur.

Bu tanım özellikle eski 10BASE-T ve 100BASE-TX bağlantılarında kullanılan iki çiftin
eşlemesini anlatır. Dört çift kullanan bir bağlantı için, eski iki çiftli şemayı
her donanımda geçerli saymayın. Belirli bir model doğrudan bağlantı için özel pin
dizilimi istiyorsa, o cihazın kılavuzundaki eşlemeyi izleyin. Güncel cihazlarda 
ise genellikle özel kablo aramak yerine standart düz kabloyu kullanmak yeterlidir.

## Hangi cihazlarda crossover gerekir?

  |  Bağlantı |  İlk denenecek kablo |  
   |  Güncel PC ile modem, yönlendirici veya switch |  Düz Ethernet kablosu. |  
 |  En az bir tarafı aktif Auto-MDI/MDIX destekleyen doğrudan bağlantı |  Düz Ethernet kablosu yeterlidir. |  
 |  İki eski 10/100 bilgisayar, Auto-MDI/MDIX yok |  Çapraz kablo. |  
 |  İki eski switch, normal portlar ve Auto-MDI/MDIX yok |  Genellikle çapraz kablo; uplink portu varsa kılavuzuna bakın. |  
 |  Eski PC ile eski switch’in normal portu |  Genellikle düz kablo. |

Örneğin eski bir bilgisayarı yeni bir ev yönlendiricisinin LAN portuna bağlamak 
için crossover sipariş etmek çoğu durumda gereksizdir. Sağlam bir düz kabloyla link
oluşuyorsa pin eşlemesi çalışıyordur. Diğer taraftan depodan çıkan iki eski 100 
Mb/sn switch’i doğrudan bağlarken ışıklar sönük kalıyorsa, kılavuzlarda otomatik
çaprazlama veya uplink desteğini arayın. İki port da aynı tipteyse ve otomatik ayar
yoksa çapraz kablo yerinde bir denemedir.

Bazı eski switch’lerde uplink portu veya bağlantı tipini elle değiştiren bir düğme
bulunur. Uplink etiketi gördüğünüzde o portu sıradan bir LAN portuyla aynı kabul
etmeyin. Bazı tasarımlarda uplink, komşu normal portla aynı fiziksel bağlantıyı 
paylaşabilir. İki soketi birden kullanmadan önce cihazın kılavuzuna bakın. Kurulum
zaten çalışıyorsa yalnızca cihazların aynı türde olmasına bakarak kabloyu değiştirmeyin.

## Auto-MDI/MDIX nasıl anlaşılır?

Bu özellik, uygun bağlantı düzenini port üzerinde otomatik seçer. Üreticiler bunu
Auto-MDIX, Auto MDI-X veya Auto MDI/MDIX gibi adlarla yazabilir. Yönetilebilir bir
switch’te, cihazın genel özelliklerinde görünmesi o portta etkin olduğu anlamına
gelmeyebilir. Port yapılandırmasını ve otomatik hız anlaşmasıyla ilgili üretici 
koşullarını kontrol edin. Çalışan bir portun ayarını yalnızca deneme yapmak için
değiştirmek yerine, mümkünse boş ve uygun bir port kullanın.

İki cihazı düz kabloyla bağlayıp link ışığını görmek, bu özel bağlantının çalıştığını
gösterir. Ancak tek başına her portta Auto-MDI/MDIX olduğunu kanıtlamaz. Eski bilgisayar
ile eski switch gibi zaten düz kablo bekleyen bir çift de aynı sonucu verir. Özelliği
doğrulamak için en iyi kanıt, model ve port bilgisiyle eşleşen teknik kılavuz veya
yönetim ekranıdır.

## Elinizdeki kablonun iki ucunu karşılaştırın

![Şeffaf Ethernet fişinin içinde görünen T568B renk sırası ve metal temaslar](https://
uzmaniz.net/wp-content/uploads/2026/11/capraz-ethernet-568b.jpg)

Fişler şeffafsa iki ucu aynı yönde tutun. Metal temasların ve kilit tırnağının konumunu
iki uçta aynı hizaya getirdikten sonra renkleri karşılaştırın. İki uç aynı renk 
dizisine sahipse düz kablo olması beklenir. Yeşil ve turuncu çiftlerin ilgili konumları
değişiyorsa bir uç T568A, diğeri T568B olabilir. Uçlardan birini ters tutmak, normal
bir kablonun hatalı görünmesine neden olur.

T568A’da birinci pin beyaz-yeşil, ikinci pin yeşildir; T568B’de bu iki konum beyaz-
turuncu ve turuncudur. Mavi çift her iki düzen için de ortadaki 4 ve 5 numaralı 
pinlerde, kahverengi çift 7 ve 8’de kalır. Yalnızca tek uca bakarak kablonun tamamı
hakkında karar vermeyin. Fotoğraftaki T568B uç, diğer uç da T568B ise düz kablonun
parçasıdır; karşı uç T568A ise klasik çapraz düzenin parçası olabilir.

Korumalı fiş, opak plastik veya solmuş damar renkleri incelemeyi zorlaştırıyorsa
kablo test cihazı kullanın. Basit pin sırası testi, örneğin 1’in 3’e ve 2’nin 6’
ya gittiğini gösterebilir. Yine de doğru görünen süreklilik, her zaman çiftlerin
doğru korunduğunu veya kablonun hedef hızda sağlıklı çalıştığını kanıtlamaz. Özellikle
kendi sıktığınız bir kabloda pinler uçtan uca doğru görünse bile yanlış damarların
eşleştirilmesi parazite ve kararsızlığa yol açabilir.

## Link yoksa kablo mu, port mu?

 1. İki fişin tam oturduğunu ve iki cihazın da açık olduğunu kontrol edin. Kabloyu 
    oynatınca ışık gelip gidiyorsa fiş veya soket temasından başlayın.
 2. Aradaki duvar prizi, ek ve uzatmaları devreden çıkarın. Cihazları kısa ve başka
    bir bağlantıda çalıştığını bildiğiniz düz kabloyla doğrudan deneyin.
 3. Mümkünse her iki portu ayrı ayrı çalışan üçüncü bir cihazla test edin. Bir port
    hiçbir kabloyla link oluşturmuyorsa doğrudan crossover sonucuna varmayın.
 4. Her iki port tek başına çalışıyor ama eski cihazlar doğrudan birbirini görmüyorsa
    Auto-MDI/MDIX, uplink ve hız ayarlarına bakın. Gerekliyse doğrulanmış çapraz kabloyla
    tekrar deneyin.

Link ışığı yanıyor fakat iki bilgisayar dosya paylaşamıyorsa, kablo türü büyük olasılıkla
ilk şüpheli değildir. Doğrudan bağladığınız iki bilgisayarın arasında IP adresi 
dağıtacak bir yönlendirici olmayabilir. Ağ durumunu ve IP yapılandırmasını kontrol
edin. Ayrıca dosya paylaşımına izin veren ayarlar ile güvenlik duvarı kuralları,
fiziksel bağlantının kurulmasından bağımsızdır. Fiziksel linki ve uygulamanın erişimini
iki ayrı adım olarak test edin.

Örneğin iki eski bilgisayardan birinde link var ama dosya aktarımı başlamıyorsa 
önce iki uçta da işletim sisteminin bağlantıyı etkin gördüğünü doğrulayın. Ardından
bu iki cihazın birbirine ulaşabildiği ağ ayarlarını kontrol edin. Arada bir yönlendirici
eklediğinizde paylaşım çalışıyorsa bunun nedeni yeni kablodan ziyade IP ayarlarının
otomatik yapılması olabilir. Karşılaştırma yaparken bir seferde yalnızca bir şeyi
değiştirin.

## Bağlantı var ama beklediğiniz hız yoksa

Ethernet ışığı yalnızca fiziksel bağlantı kurulduğunu söyler. Bağlantının 100 Mb/
sn mi yoksa 1 Gb/sn mi olduğunu işletim sisteminden veya switch’in yönetim ekranından
kontrol edin. İki port da gigabit desteklediği hâlde bağlantı 100 Mb/sn’de kalıyorsa,
cihazları önce sağlam ve kısa bir düz kabloyla doğrudan bağlayın. Gigabit hız bu
denemede geri geliyorsa, kalıcı hattaki prizler, fişler ve ara kablolar tek tek 
incelenebilir. Bu durum, sırf düşük hız gördünüz diye crossover satın almanız gerektiği
anlamına gelmez.

Örneğin masaüstünden yönlendiriciye giden hat bir duvar prizinden geçiyorsa, iki
uçtaki kısa kabloları ayrı ayrı sınayın. Ardından aynı bilgisayarı yönlendiricinin
yakınına getirip duvar hattını dışarıda bırakarak ölçün. Böylece sorunun duvar içindeki
hatta mı, kısa patch kablolarından birinde mi yoksa portların anlaşmasında mı olduğunu
ayırabilirsiniz. İnternet hız testi bu karşılaştırma için tek başına yeterli değildir;
sonuç internet paketinizden veya karşı sunucudan da etkilenir.

## Eski PoE cihazlarında kılavuzu kontrol edin

Bir ağ kablosu üzerinden erişim noktası veya IP telefonu besliyorsanız, veri bağlantısının
çalışmasıyla güç beslemesinin çalışmasını ayrı değerlendirin. Özellikle güncel PoE
standartları öncesindeki bazı cihazlarda üretici, çapraz kablo kullanımına kısıtlama
koyabilir. Cihazı beslemek için kullanılan switch veya enjektörün ve uç cihazın 
belgelerinde belirtilen kabloyu kullanın. Link kuruldu diye güç tarafının her eski
donanımda aynı davranacağını varsaymayın.

## Test sonucunu kablo üzerinde nasıl not edin?

Sık sökülüp takılan bir laboratuvar veya atölye kablosuna, renk adı yerine ölçtüğünüz
eşlemeyi yazın. Örneğin “10/100 çapraz, 1–3 ve 2–6” etiketi, yeşil bir kabloyu diğer
yeşil kablolardan daha iyi ayırt eder. Uçlardan biri yeniden sıkılırsa eski etiketi
doğru kabul etmeden testi tekrarlayın. Kullanılmayan ve geçmişi belirsiz kabloları
çalışan bir hattın üzerine takmadan önce basit bir pin testi yapmak, arızayı yanlış
yerde aramanızı önler.

## Crossover almalı mısınız?

Evde bilgisayar, modem, ağ depolama cihazı veya modern switch bağlayacaksanız önce
standart düz kablo seçin. Çapraz kabloyu, elinizdeki belirli eski bağlantının buna
ihtiyaç duyduğunu model kılavuzu veya tekrarlanabilir bir deneme gösterdiğinde alın.
Elinizde doğrulanmış bir çapraz kablo varsa iki ucunu da etiketleyin; sonraki arıza
aramasında onu rastgele bir patch kablo sanmazsınız. Kablo üzerinde Cat 5e ya da
Cat 6 yazması, düz veya çapraz olduğu bilgisini tek başına vermez.

Son olarak, aynı biçimdeki fişle satılan seri konsol kablosunu crossover Ethernet
kablosuyla karıştırmayın. Bir konsol bağlantısında sekiz pin tamamen ters sıraya
dizilmiş olabilir. Fişin porta oturması doğru kablo olduğunu göstermez. Özellikle
eski ağ cihazı kurarken fişten önce portun görevini, sonra kablonun pin eşlemesini
doğrulayın.
